Этот сайт использует «cookies» и получает данные о вашем ip-адресе - узнать подробнее.
Если вы не согласны со сбором данных немедленно покиньте сайт.

ЭНЭ ЗОХЁОЛОЙ ҮҮРГЭ ЕХЭ


Үбэр-Монголой элитэ уран зохёолшо Лигдэнэй бэшэһэн “Гайхамшагта гурбан тулам” гэжэ үльгэрэй маягаар бэшэгдэһэн туужа хэблэлһээ гараба.

Үнгэрһэн жэлэй һүүлшын үдэрнүүдтэ Буряадай номой хэблэлээр (ИП «Бальжинимаев») гараһан энэ ном эдир уншагшадай хүгжэлтын замда аргагүй ехэ нүлөө үзүүлхэ зохёол гэжэ сэгнэхэ байнаб. Мүнөө үе сагта, хүүгэдтэ зорюулһан зохёолой хомор болоод байхада, энэ һонирхолтой оршуулга уран зохёолшо Доржо Сультимов саг соогоо бэелүүлбэ. Энэ хадаа Үбэр-Монголой уран зохёолшын буряад хэлэндэ оршуулагдаһан, эдир уншагшадые хүмүүжүүлхэ хэрэгтэ горитой нүлөө үзүүлхэ үүргэтэй түрүүшын зохёол болоно ха. “Хүн болохо – багаһаа, хүлэг болохо – унаганһаа” гэжэ оньһон үгэ баримталжа бэшэгдэһэн туужа гээ һаа, алдуу болохогүй.

…Нэгэ-нэгэ тулам үргэлһэн эдир гурбан хүбүүд “Жаргалай сан” бэдэржэ, аян замда гарана. Энэ утын аян замда ябахадаа, жаргал гээшэ хүндэ бэлээр олдодоггүй, жаргал олохын тулада хүн гээшэ ажабайдалда ушардаг олон тоото бэрхэшээлнүүдые дабажа гараха ёһотой гэжэ ойлгонод. “Бэрхэшээлнүүдые дабахын тулада, балшар наһанһаа эхилээд, ухаан бодолоо хүдэлгэжэ һураха, бэе махабадынь тамир һайтай, шамбай байха зэргэтэй. Эдэ бүгэдэ хүн бүхэнэй өөрын оролдолгоһоо дулдыдаха. Замда ушарһан олон тоото бэрхэшээлнүүдые дабахын тулада тунхаришагүй зориг хэрэгтэй байдаг. Зоригтой, эрид шиидэмгэй, ухаан бодолоо хүдэлгэжэ, зүб шиидхэбэри абажа шададаг хүн заатагүй “Жаргалай санда” хүрэжэ шададаг” – гэжэ автор энэ ном соогоо зураглана. Гол түлэб ургажа ябаһан “улаан бургааһаднай”, сагай эрхэ байдалһаа дулдыдажа, тон зүб хүмүүжэлтэй байха зэргэтэй. Энэ хэрэгые хамагай түрүүн түрэлхидынь эрхилхэ ёһотой ха юм. Түрэлхидэй гаргаһан оролдолго хамагһаа сэнтэйдэ тоологдодог. Тиихэдэ һургуулиин үүргэ аргагүй ехэ юм ааб даа. Энэ зохёол дотор гэр бүлын, һургуулиин хүмүүжэлһээ гадуур, өөрын оролдолго, өөрын хүсэл хамагай шухала гэжэ уран зохёолшо эридшэлэн тэмдэглэнэ. Энэ зохёол, мүнөө сагта буряад хэлэн дээрэ ном сударай хомор хэблэгдэжэ байдаг үедэ, аргагүй шухала үүргэ дүүргэжэ, эдир уншагшадые зүб мүрөөр хүмүүжүүлхэ хэрэгтэ ехэ нүлөө үзүүлхэ аргатай гэжэ тэмдэглэхэ байнаб.

05.02.2018 Автор: Жаргал Бадагаров, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй дид-доктор