Морин хуурай яагаад бии болоһон тухай домогууд олон. Тэдэ домогуудай нэгэн – сэрэгшэн Намжалай морин хуур бии болгоһон тухай.

"/> ХӨХӨӨ НАМЖАЛ, ТЭРЭНЭЙ ХУУР ТУХАЙ ДОМОГ

Этот сайт использует «cookies» и получает данные о вашем ip-адресе - узнать подробнее.
Если вы не согласны со сбором данных немедленно покиньте сайт.

ХӨХӨӨ НАМЖАЛ, ТЭРЭНЭЙ ХУУР ТУХАЙ ДОМОГ


Морин хуурай яагаад бии болоһон тухай домогууд олон. Тэдэ домогуудай нэгэн – сэрэгшэн Намжалай морин хуур бии болгоһон тухай.

Урда сагта Монголой зүүн аймагуудай нэгэндэ ажаһуудаг залуу адуушан Намжал гэдэг сэрэгтэ абтаба. Оронойнгоо баруун хилэ дээрэ алба хэнэ. Намжал айхабтар бэрхэ дуушан юм һэн. Тэрэнэй дуулахада моритой хүн буужа, ябаган хүн һуужа шагнадаг байгаа. Үшөө тиихэдэ түхэл шарайгааршье һайхан. Энэ дайдын зон энэ хүбүүе магтадаг, һайхан хоолойень сэгнэжэ, Хөхөө Намжал (орос ороной зүүн буряадууд хүхы, баруун буряадууд хүхөө) гэжэ нэрлэдэг байһан юм. Хилэ дээрэ олон жэлнүүдэй туршада алба хэжэ байхадаа, нэгэтэ эндэхи ноёной сэбэрхэн һайхан дангина басагантай танилсаба. Тиигээд лэ тэрэ хоёрой инагай харилсаан эхилнэ, тииһээр саг болзор үнгэржэ, сэрэгшэн Намжалай гэртээ хариха сагшье хүрэжэ ерэбэ.

Дурлаһан инаг басаганиинь тэрээндэ нэгэ юрэ бусын мори бэлэглэбэ. Жонон хара (елэн хара). Елэн хара тэрэ мориниинь нюуса, шэдитэ далинуудтай бэлэй. «Ши хаанашье байгаа һаа, ехэ түргэн намдаа ерэжэ байха аргатай болобош», – гэжэ басаган хэлэбэ. Тэрэ хоёр тиигэжэ гурбан жэлнүүд соо, хэндэшье мэдүүлэнгүй нюусаар, уулзажа байбад. Газарай холо, уһанай ута эдэ хоёрто оройдоошье һаалта бэшэ байгаа.

Намжалай хүршэ эхэнэр һанаа муутай, атаархуу, ама задагай хүн байһан юм ха. Энэ Жонон хара юрэ бусын морин гэжэ анхарба. Нэгэтэ һүни Намжал Жонон хара хоёр баруулжаа ниидэжэ ошоод, үглөөгүүр бусажа ерэбэд. Энэ ерэлгэндээ Намжалай хэһэн ехэ алдуу – моринойнгоо далинуудые нюухаяа мартаба ха юм. Эдэнэй бусажа ерэхые хүлеэжэ байһан муу һанаатай тэрэ эхэнэрынь моринойнь далинуудые тайражархиба. Далитай морин тиигэжэ хосорбо гээшэ. Намжал моринойнгоо дурасхаал мүнхэлжэ, тэрэнэйнгээ арһа, яһан болон хилгааһаар мориной толгой хэжэ шэмэглэгдэһэн хуур дархалжа, тэрээн дээрээ наадахадаа, дуратай моринойнгоо абяа таниба.

Мүнөө үедөө морин хуур дээрэ гүйсэдхэгдэжэ байдаг энэ домог яһала мэдээжэ болонхой. Бэрхэ хууршад наадан соогоо мориной үүрһэхэ, инсагаалхые шадамар бэрхээр һажаажа, нээрээл мориёо шаналан, магтан түүрээдэг байна. Морин хуур хадаа монгол туургатанай хүгжэмэй зэмсэгүүдэй гол нэгэниинь боложо тодороо гээбы даа.

27.07.2018 Автор: Майдар Сосорбарам. Монгол орон. Николай Шабаев оршуулба

Морин хуурай яагаад бии болоһон тухай домогууд олон. Тэдэ домогуудай нэгэн – сэрэгшэн Намжалай морин хуур бии болгоһон тухай.

" data-yashareType="button" data-yashareQuickServices="yaru,vkontakte,facebook,twitter,odnoklassniki,moimir,lj">