Этот сайт использует «cookies» и получает данные о вашем ip-адресе - узнать подробнее.
Если вы не согласны со сбором данных немедленно покиньте сайт.

«ТҮЙМЭР». ХҮҮГЭДТЭ БЭШЭГДЭҺЭН ШЭНЭ НОМ


Оросой Холбооной габьяата зүжэгшэн, Оросой Холбооной уран зохёолшодой холбооной гэшүүн Доржо Норбосампилович Сультимовай эдир уншагшадта зорюулжа бэшэһэн  «Түймэр» гэжэ ниитэ гаршагтай ном энэ намар хэблэлһээ гараба. Оросой Холбооной габьяата уран зурааша Бальжинима Доржиев ном соо үгтэһэн рассказуудай удхада тааруулжа, уралан шэмэглээ.  

1993 ондо «Гуталгүй гулбхаа» гэжэ Д. Сультимовай хүүгэдтэ зорюулһан түрүүшынь номтой уншагшад, хүүгэд һонирхожо танилсаһан, буряад хэлэнэй багшанарта хэшээлдээ хэрэглэхэдэнь ехэ туһа боложо үгэһэн гэжэ мэдэнэбди. Захааминай аймагай һуралсалай таһаг авторай зүбшөөлөөр, аймагайнгаа типографида энэ номыень дахин хэблэжэ, һурагшадтаа тарааһан байдаг. Хүүгэдтэ зорюулжа бэшэгдэһэн номуудай хомор байдаг ушар мэдээжэ, илангаяа һүүлэй үедэ үсөөн хэблэгдэнэ гэхэдэ алдуу болохогүй. Багахан рассказуудһаа бүридэһэн, үнгэтэ зурагуудаар шэмэглэгдэнхэй «Түймэр» гэжэ ном эдир уншагшадай анхарал татахаһаа гадна, ехэ зоной һонирхол татаха байха гэжэ найдагдана. Ном соо үгтэһэн рассказууд дотор үхибүүдэй хоорондохи нарин, нягта харилсаан, тэдэнэрэй сэдьхэлдээ хадагалжа ябаһан хүсэл, түсэбүүд, ажабайдалдамнай ушардаг янза бүриин үйлэ хэрэгүүдтэ хандалга, абаһаар хүнэй нюдэнэй хараада харагдаад, үзэгдөөд орхидоггүй зүйлнүүдые автор онсо өөрын маягтайгаар тайлбарилжа, эдир уншагшадта дурадхана.

Үнгэрһэн сентябрь һарын хуушаар Буряад Уласай Үндэһэтэнэй номой һан соо энэ «Түймэр» гэжэ шэнэ номой нюур харалга үнгэргэгдөө һэн. Энэ нюур харалганда хабаадаһан зон: «Багшанар энэ ном соо үгтэһэн рассказуудай удхаар үхибүүдые хүмүүжүүлхэдээ, тэдээнээ өөрын хараа бодолтой болгохо, байгаали юртэмсэеэ шэртэжэ һураха хэрэгтэнь, амидаралайнь замда ушарһан элдэб янзын орёо байдалнуудта ороходоо яагаад зүб шиидхэбэри абажа, гээлтэ, хороолтогүйгөөр гараха арга олохоб гэһэн авторай бодолнууд, эдир уншагшадай сэдьхэлэйнгээ байдалые хүгжөөхэ талаар болон тэдэнэрэй зүб замаар дабшаха хэрэгтэ ехэ нүлөө үзүүлхэ, өөһэдтөө эрилтэ ехэтэйгээр хандажа һураха арга олгохо» – гэжэ һаналаараа хубаалдаһан байна.

Уран зохёолшо Доржо Сультимовай һүүлшын үедэ бэшэһэн зохёолнууд уншагшадай һонирхол татадаг юм. 2017 ондо Буряад Уласаймнай Гүрэнэй шанда болон прозын талаар И. К.Калашниковай нэрэмжэтэ шанда хүртэһэн «Эхын захяа» болон «Сагай эрхэ» гэжэ туужануудынь монгол хэлэн дээрэ оршуулагдаад, Улаан-Баатар хотодо ном боложо хэблүүлэгдэһэн байдаг. Д. Сультимов зохёолнуудые бэшэхэһээ гадуур эдэбхитэйгээр оршуулга хэдэг. Монгол хэлэн дээрэһээ оршуулһан туужануудыень нэрлэбэл: «Сэрүүн дуганай мүхэл» – авторынь Сэнгын Эрдэнэ, «Үхэжэ болодоггүй оршолон» – авторынь Сэдэнэй Намсарай, «Хүгшэн шонын уляан» – авторынь Дорновын Намдаг. Эдэ туужанууд амяараа ном боложо, гадна «Буряад үнэн» һониндо хэблэгдэжэ, уншагшадай һонирхол татаһан бэлэй.

Уран зохёолшо Доржо Норбосампилович Сультимовта зохёолнуудаа таһалгаряагүйгөөр бэшэжэ, уншагшадайнгаа сэдьхэлдэ шэнэ мэдэрэл, шэнэ бодолнуудые түрүүлжэ ябахыень хүсэнэб.

16.10.2018 Автор: Николай Шабаев