Энэ ном дотор үгтэһэн рассказ, очерк, дурсалгануудһаа гадуур “Эхын захяа” гэжэ туужа олон тоото уншагшадай анхарал татажа үрдибэ.
Ном боложо гарахаһаа урид “Байгал” журналда хэблэгдээ һэн. Хүдөө нютагта ажаһуудаг Даши-Нима Хобраков энэ туужа “Байгал” журналдамнай уншаад, өөрынгөө һанамжа элирхэйлжэ, “Буряад үнэн” һониндо иигэжэ бэшэһэн байдаг: “ Энэ туужа ехэл һонирхон уншажа, сэдьхэлээ хужарлуулбаб. Тус туужа илангаяа залуу үетэниие хүмүүжүүлгэдэ сэгнэшэгүй сэнтэй, гүнзэгы удхатай, сэсэн мэргэн һургаалтай зохёол болоо. Юундэб гэхэдэ, улаан бургааһадтал ургажа ябаһан залуу зондо наһанайнгаа замай шэглэл зүбөөр олохо гээшэнь, орёохон асуудал болонхой”.
Мүн лэ, энэ зохёол тухай мэдээжэ уран зохёолшо Александр Лыгденов һанамжаараа хубаалдахадаа: “Энэ туужын гол удхань – буригүй сэбэр түрүүшын дуран тухай болоно. Мүн тиихэдэ, буряад-монгол арадай һайхан зан абари, заршам заабари, аба эжын нангин һургаали, захяа тодоор харуулагдана. Үгэ баянтай, ном дотор арадай аман үгэ олоор хэрэглэгдэнэ. Һайн зохёол болоо,” – гэжэ бэшэһэн байна.
Энэ туужа тухай хэлэ бэшэгэй эрдэмэй доктор Елизавета Балданмаксарова “Байгал” журналай хуудаһанууд дээрэ иигэжэ тэмдэглэбэ: “Энэ туужын гол темэ хүнүүдэй хоорондохи харилсаан, холбоон болоно. Хайшан гэжэ хүн бэе бэетэеэ харилсан ажаһуухаб, хэгдэһэн алдуу эндүүгээ заһахаб, үгэеэ ойлголсохоб – эдэ асуудалнууд хододоо хүнэй һанаа, сэдьхэл зобоодог ха юм. Харин мүнөөнэй сагта энэ асуудал тон шухала, олоной анхарал татадаг болонхой. Доржо Сультимов эдэ орёо – һэшхэлэй, сэдьхэлэй шанарта хабаатай асуудалнуудые уран һайханаар харуулжа шадаа”. Иигэжэ, уншагша болон уран зохёол шэнжэлдэг мэргэжэлтэдэй тэмдэлэлнүүд дээрэһээ уламжалхада, удха шанараараа мүнөө үеын уншагшадай һанаан сэдьхэлые дайража шадаһан, удха шанартай зохёол болоо гэжэ тэмдэглэлтэй.
Мүнөө та бүгэдые танилсуулха һонин гэхэдэ, энэ “Эхын захяа” гэжэ туужа болон энэ ном дотор ороһон рассказууд монгол хэлэндэ оршуулагдаад, хонин жэлэй һүүлынь даран Улаан-Баатар хотодо хэблэлһээ гараба. Энэ туужые монголой бэлигтэй уран зохёолшо Сэдэнэй Намсарай монгол хэлэндэ оруулжа, Монгол ороной багшын ехэ һургуулиин дид профессор, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй доктор М. Одмандах оролто үгыень бэшэхэдээ: “Монголой уншагшад буряад арадай нэрэтэй түрэтэй зохёолшод болохо Хоца Намсараев, Чимид Цыдендамбаев, Даша-Рабдан Батажабай болон бусад бэлигтэй уран зохёолшодой номуудтай урда үедэ монгол хэлэн дээрэ хужарлажа уншаха арга боломжотой байһан юм. Гэбэшье, мүнөө сагта хойто үеын зохёолшодой номой түрэлхи хэлэн дээрээ үсөөн хэблэгдэдэг болоһон ушарһаа юм гү, танилсаха арга боломжын хомор болоод байһан үедэ Доржо Сультимовай бэшэһэн “Эхын захяа” гэжэ ном монгол хэлэн дээрэ хэблэгдэбэ. Энэ ном монгол уншагшадай һонирхол татаха бэзэ гэжэ найданаб,” – гэжэ тэмдэглэбэ.
Энэ ном монгол хэлэн дээрэ “Эхийн санаа үрд” гэһэн нэрэ доро хэблэгдэбэ. Буряадшалжа бэшэхэ болоо һаа, “Эхын һанаан үридөө” гэжэ болоно. Энэ ушараар, хүндэтэ Доржо Норбосампиловичые амаршалаад, буряад-монгол арад түмэнэйнгөө сэдьхэл баясуулһан удха түгэлдэр зохёолнуудые бэшэжэ байхыетнай “Байгал” журналай, “Буряад үнэн” газетын редакциин болон уншагшадай зүгһөө хүсэнэбди.
