Олон шадабари мэргэжэлээрээ улад зониие гайхуулжа ябаха сагтань, энэ хүн тухай түбэй ехэ газетэнүүдтэ, зузаан журнаалнуудта, мүн манай Буряадай газетэнүүдтэ, номуудта олоор бэшэгдэһэн юм.
Заводой нарин мэргэжэлтэ дархан, РСФСР-эй габьяата уралан нарижуулагша, хизаар ороноо шэнжэлэгшэ, СССР-эй Георгафическа бүлгэмэй гэшүүн, СССР-эй Уран зураашадай холбооной гэшүүн, СССР-эй Уран зураашадай IV съездын делегат, уран зохёолшо, түбэд эмшэлгын мэдээжэ мэргэжэлтэ, арадай солото аргашан Галдан Ленхобоевай түрэлхи хэлэн дээрээ оршуулһан, бэшэһэн бүтээлнүүдынь энэ номдонь согсологдобо.
Галдан Ленхобоев тухай ехэ эрдэмтэдэй, зохёолшодой, дэлхэйдэ мэдээжэ артистнарай, мүн олониитын ажал ябуулагшадай зарим дурдалгануудтайгаар нютагайнь басаган, журналист Серафима Пурбуевна Очирова "Галдан Ленхобоев: благословенная судьба" гэһэн томо ном 2014 ондо Улаан-Үдэдөө согсолжо гаргаһан байна.
Түрэлхиин ехэ бэлигтэй Г. Л. Ленхобоев 1907 оной ноябриин 15-да Дээдэ-Оронго нютагай Олзон гэжэ нютагта, малша айлай бүлэдэ түрэһэн байгаа. Гурбан наһатай байхадань, эсэгэнь наһа баража, Ленхобо Гармаев гэжэ үбгэн абань түрэһэн эжытэйнь хамһажа үргэһэн, хожомоо монгол бэшэгтэ һургаһан гэхэ.
Тордиһогүй уншадаг, бэшэдэг болоһон хүбүүнэй эрдэм номдо шуналтайе ойлгоһон түбэд эмшэ-лама нагасань Галданиие саашадань түбэд бэшэг номдо һургажа, түүхэ, буддын философи, зурхай, зүүн зүгэй эмшэлэлгын аргануудтай танилсуулба. Мүн манжуур, хинди болон эртэ урдын уйгур хэлэнүүдые, хэшээлнүүдые үзүүлбэ. Эдирхэн хүбүүн тэдэ бүгэдые ехэ шуналтайгаар шудалхаһаа гадна, өөрөө хуушан латада, ород уншалга, бэшэгтэ һураһан юм.
Галдан Ленхобоев 1923 ондо Дээдэ-Үдэ ерэжэ, модошо нарин дарханай хүлһэнэй хүдэлмэришөөр ажалайнгаа намтар эхилһэн байгаа. 1938 оной майн 28-һаа захалжа, Улаан-Үдын "Механлит" (хожомынь "Электромашина") заводто 1965 ондо пенсидэ гаратараа, 37 жэлдэ модельщик-нарин дарханаар таһалгаряагүй хүдэлөө һэн. Заводто хүдэлһэн үедөө уралан нарижуулгын 200 гаран дурадхал оруулжа, ажалай бүтээсые дээшэлүүлсэһэн, олон участогууд дээрэ гар ажал оньһожоруулалсаһан тула "РСФСР-эй габьяата уралан нарижуулагша гэһэн хүндэтэ нэрэ солодо хүртэһэн юм.
Галдан Ленхобоевич мэргэжэлтэ түрүү хүдэлмэришэн ябахаһаа гадна, олониитын хэрэгтэ эдэбхитэй хүн байгаа. Тэрэ хадаа райсоведэй болон горсоведэй хэдэ хэдэн зарлалай депутат, заводойнгоо ниитын элдэб эмхинүүдэй эдэбхитэй гэшүүн ябаа. Г. Л. Ленхобоев хүдэлмэришэн ангиин дундаһаа тодоржо гараһан манай анха түрүүшын буряад эрдэмтэ, уран зурааша, уран зохёолшо, хизаар ороноо шэнжэлэгшэ, түүхэшэн, археолог шадабаритан байгаа.
Тэрэ хадаа түрэл заводойнгоо ехэ түүхэ бэшэжэ хэблүүлһэн юм. Уран бодолтой, уран Буряад оронойнгоо байгаалиин үзэсхэлэн һайханиие, ангуудайнь болон ургамалайнь аймагуудые урда сагһаа нааша ухамайлан хёрхоор адаглажа ябаһанаа, мүн урда сагай ажалша, малша, таряаша угсаатан тухайгаа, тэдэнэй хүдэлмэриин онол, дадал тухай гайхалтай һонин "Буряад нютагайм баялиг", "Сэлэнгын буряадуудай түрэ хуримай түүхэһээ" гэһэн шэнжэлхы ухаанай туужа-сценари, мүн "Түрэл дайдымнай шарай" гэһэн уран шүлэгүүдэйнь номууд уншагшадта айхабтар һонирхолтойгоор угтагдаа бэлэй.
Наһанайнгаа амаралтада гараад байхадаа, Галдан Ленхобоевич ехэ зоригжолтойгоор зүүн зүгэй эмшэлэлгын ёһо гуримуудые нарибшалан шудалжа, олон ном судар уншаа, түбэд, монгол хэлэнүүдһээ эм домдо хабаатай олон трактадуудые сусашагүйгөөр оршуулаа. Тэдэ мэтын оролдосотой, бүтэмжэтэй ажал ябуулгынгаа ашаар Галдан Ленхобоевич "Заншалта буряад медицинэһээ зарим тэды мэдээнүүд", "Һудалай лугшалтын зарим мэдээнүүд (түбэд медицинын трактадуудһаа)" гэхэ мэтын шэнжэлхы ухаанай хүдэлмэринүүдые хэблүүлһэн байгаа.
Анханһаа дэлхэйн байгаалидаа ехэ дуратай Г. Л. Ленхобоев эм домдо ородог ургамалай, амитадай болон минеральна зүйлнүүдые оронойнгоо элдэб хизаар нютагай хүдөө хээгүүр эсэн сусангүй ябажа суглуулдаг, тэдэ бүгэдынь шанар шэнжэнүүд Ленинградай химико-фармацевтическэ институдта тодоруулагдадаг, баталагдадаг бэлэй. Тиигэжэ манай ороной олон тоото улад зон шэнэ эм домуудай аша туһые үзэһэн байха.
Галдан Ленхобоевич арадайнгаа түүхые мэдэхэ һэн тула олон жэлэй туршада СССР-эй Наукануудай академиин археорлогическэ экспедициие газаршалһан, элитэ ехэ академик, социалис Ажалай Герой А. П. Окладниковтай удаан сагта нүхэсэһэн, ханилһан юм. Илангаяа алдарта Байгал далайнгаа үмэнэхи газар нютагуудаар эртэ холын сагта ажаһууһан улад зоной соёл, искусствын дурасхаалта хүшөөнүүдые нээлсэхэ хэрэгтэ ехэ туһа нэмэри оруулһанайнгаа түлөө СССР-эй Георгафическа бүлгэмэй гэшүүнээр абтаһан байгаа.
Галдан Ленхобоевич ехэ уран гартай хүн байгаа. Модо, шулуун дээрэ һиилэһэн тэрэнэй уран бүтээлэй зүйлнүүд Улаан-Үдэдэ, Москвада, Ленинградта (Санкт-Петербург), мүн ороной бусадшье хизаар нютагуудта, хотонуудта эмхидхэһэн, эрдэмэй выставканүүдтэ табигдажа, авторынь шагнал хайрануудта хүртэдэг байгаа. Тиимэһээ Галдан Ленхобоевичой СССР-эй Уран зураашадай холбооной гэшүүнээр абтаһаниинь гайхалгүй юм.
"Би эдэ мүрнүүдые бэшэжэ һуухадаа, Байгалай үмэнэхи хүбшэ хүдөөдэ хүдэлмэришэн, эрдэмтэ, уран зурааша Галдан Ленхобевичые урдаа хараһан мэтэ болоноб", – гэжэ мэдээжэ совет уран зохёолшо Юрий Рытхэу хэлэһэн байдаг.
Галдан Ленхобоевичой ажалай габьяа үндэрөөр сэгнэгдэжэ, тэрэ Ажалай Улаан Тугай орденоор, олон тоото медальнуудаар шагнагдаһан юм.
1965 ондо наһанайнгаа амаралтада гараад, ажалша бүхэриг зангаараа, 1991 оной июлиин 10-най һүүлшынгээ үдэр хүрэтэр солото намтарайнгаа хуудаһануудые бэшэһэн алдарта Галдан Ленхобоевич Ленхобоевой гэрэлтэ дурасхаал, дагамаар һайхан жэшээнь – тэрэниие таниха, хүндэлдэг хүнүүдэй зүрхэ сэдьхэлдэ мартагдашагүйл байгаа юм даа...
