Тэрэ гэһээр аяар ерэн жэлнүүд хойно хойноһоо һубарилдан, түүхын гүн руу ходорон үнгэршэбэ... “Абамни намайгаа гурбан һаратай байхадамни суг улаа нэхэдэг нүхэртэеэ, Батажабтай, Догой соогоо суутай эмнигээр андалдаһан юм”, – гэжэ Дашарабдан Одбоевич хожомынь дурсалганууд соогоо хэлэһэн байдаг.
Буряадай арадай артист Олег Бабуевай хөөрэһөөр: “Буряадаймнай уран зохёолшо Дашарабдан Одбоевичай Батожабайн түрэһөөр 90 жэлэйнь ойдо зорюулжа бэлдэһэн “Үндэр солынь үргэе!” гэһэн концерт-нааданууд амжалтатай үнгэрбэ. Дашарабдан Одбоевичай наһанай намтар тухай дурсабал, дайнай урда Улаан-Үдын театральна-хүгжэмэй училище дүүргэжэ, артист боложо гараһан байгаа. Хоца Намсараевай нэрэмжэтэ Буряад драмын театрта ажалтай болоод байтарынь... дайн эхилээ бэлэй... Новосибирскын лётнэ һургуули дүүргээд, лётчик боложо дайлалдаһан юм... Агууехэ Совет ороной олон яһатан арадуудай үхэлтэ дайе даража, жаргалтай һайхан ажабайдал тогтоохо хэрэгтэ Дашарабдан Одбоевичай оруулһан хубита сэгнэшэгүй ехэ. Дашарабдан Батожабайн бэшэһэн олон тоото зохёолнуудай нэгэн – 1955 ондо бэшэгдэһэн “Адуушанай дуун” гэжэ повесть, удаань тэрээнээ Константин Минц Евгений Помещиков хоёр киносценаристнуудтай суг кино болгоһон юм... “Адуушанай дуунда ” наадаһан Владимир Манкетов сценариин автор Дашарабдан Батожабай хоёрто “Москва хотын хүндэтэ милиционер” гэһэн нэрэ зэргэ олгогдожо, тэрэ үедэ Литинститудаа дүүргэһэн Батожабай тархяа, үндэр саанаа, үшөө дээрэ үргөөд, нютагаа бусажа ерээ бэлэй”.Буряад арадай аман зохёол гээшэ ехэл һонин даа... Энээниие багаһаа һанирхожо Дашарабдан Батожабай хүдөөдэ эрэ болоо ха юм... Хүдөөгэй уран хэлэтэй аха наһатан ехэл һонин үльгэр, туужа, домогуудые хөөрэлдэдэг байгаа... Шагнаха дуратай һэн... Тиигээд энэ хөөрөөнүүд дээрэнь үндэһэлжэ “Эдир баатар Сэнгэ, тэрэнэй нүхэр Сунды Мэргэн” гэһэн поэмэ бэшээд туршана... Тэрэнь 1945 ондо “Бурят-Монголой үнэн” газетэдэ хэблүүлэгдээ... Театрай литературна таһагые даагша Николай Шабаев: “Дашарабдан Батожабайн зохёолнуудай зарим тэдыеньшье нэрлээ һаа: ”Эгээл үнэтэй” гэжэ рассказ, “Шобдог”, “Галта мүрэн”, “Дойбод сохилго” гэһэн зүжэгүүд. 1957 ондо “Багшашни хэн бэ?” гэжэ повесть, “Барометр шуурга харуулна” гэжэ зүжэг, 1959 ондо “Задалагдаагүй бэшэг” гэжэ повесть, тиихэдэ энэл ондо “Алтан гэр” гэжэ киногой сценари Гомбо Цыдынжапов Ежов хоёртой бэшээ һэн, тэрэмнай “Мосфильм” киностудида табигдаа бэлэй. Ехэнхидээ зүжэгүүдые бэшэжэ, олоор хэблүүлээ, театртаашье табюулаа...”Конөертын эхилээгүйдэ заал соо һууһан зохёолшын наһанай нүхэр Лхамасуу Батуевнада Буряад Республикын соёлой яаманай министрэй орлогшо Сергей Добрынин, Буряад театрай захирал Доржо Балданов гэгшэд баглаа сэсэг барюулба. Буряад драмын театрай артистнар “Төөригдэһэн хуби заяан”, “Урбаанай уршагта ябадалнууд” гэһэн зүжэгүүдэй хэһэгүүдые наадажа, зал соо олоороо сугларагшадые баясуулба гээд тэмдэглэе.Дурсалганууд,.. дурсалганууд... Хүн гээшэ алтан дэлхэй дээрэ амида бэе оложо мүндэлхэдөө нэгэл зорилготой ерэдэг байһан байха. Тэрээхэн зорилгоёо гүйсэд дүүрэн бэелүүлхэ гээшэ хүшэрхэн лэ байдаг гээшэнь мэдээжэ, гэбэшье арад зондоо байһанаа баранииень үгэжэ ажаһууха – үсөөхэн лэ бэлигтэнэй талаан юм бэзэ. Тиимэ хүнүүдэй нэгэн болохо Даша-Рабдан Батожабайн хэһэн ехэ хэрэгүүдынь, үндэр һайхан нэрэнь, үшөө үндэр солонь үлэнхэй юм даа...
