«Лодон багшын дэбтэрһээ» гэһэн нэрэтэй шэнэ ном нара хараба. Өөрынгөө бүхы түүхын эхинһээ энэ хүрэтэр буряад арадай байгаалитай харилсан адаглажа, анхаржа, гурим заншалнуудаа хүгжөө хүгжөөһөөр, баяжуулан сахижа ябаһан алтан һургаалнууд «ула» боложо хосороогүй, мүнөө үедэ зула боложо тодороод байна ха юм даа. Мүнөө үеын залуушуул юушье мэдэхэгүй зон гээд хэлэхэл бэлэйбди гэжэ хэлэһэнэй хэрэг үгы гэжэ һанамаар. Урданһаа нааша хүнүүдэй, ганса амаараашье хөөрэжэ, үлээһэн арадаймнай баялиг үе дамжан мүнөө хүрэтэр ерээ. Тиихэдэ иимэрхүү ушар болохол байха гэһэн «урдаа мэдэлтэй» Лодон багша мэтын хүнүүдэй гар бэшэмэл арадай һургаалнуудай манай үеын хүнүүдэй гарта орожо байхада, яагаад ёһо заншалнуудаа гээжэ байнабди гэжэ хэлэмээр юм? Хэлэн эрьелдэхэгүй байна, эндэ гансал һанаа зобоомо юун байнаб гэбэл, манһаа доошо үеынхидэй ном судар уншаха «зүрхэгүй» болошоод, гансал интернет харилсаанда гараад байха үедэ, эдэ баялигуудые залуушуулдаа уншуулжа байха гээшэ һургуулинуудай багшанарай, түрэлхидэй нангин уялга болохо ёһотойл даа. Тиимын тула хэлэеэ хүгжөөхэ гол зорилгомнай хэзээдэшье тугнай байха зэргэтэй ха юм.
Аха үеымнай айхабтар баян заабаринуудтай хоёр хэлэн дээрэ гараһан томохон хэмжээнэй энэ номой хэблэлгые бэдэрэлгын ехэ хүдэлмэри хэжэ. бүхыдэнь хүтэлбэрилжэ гараһан Жанна Дымчикова хэлэхэдээ: «Аяар тэрэ ХХ зуун жэлэй түрүүшын хахадта бэшэгдэһэн Лодон багшын хүдэлмэринүүд эгээл манай мүнөө үеые харуулһан мэтэ…», – гэбэ. Энэнь арадаймнай заншал гуримууд гээрэжэ хосороогүй гэжэ дээрэ хэлэһэн үгэнүүдэймнай гэршэ болоно ха юм. Тиимэ байнгүй яахаб даа, арадаймнай дундаһаа гараһан сэхээтэнэй хүсэл, оролдолго дэмы талаар үнгэрнэгүй бшуу.
Энэ ном соо ороһон гар бэшэмэлнүүдэй автор Лодон Линховоиной түрэһөөр 110 жэлэй ойдо зорюулагдажа, сэгнэшэгүй ехэ хүдэлмэри бүтэбэ гээшэ. Сагай уларил яажа уридшалан багсаамжалхаб, хүнэй, адуу малай хоол хүнэһэн, тэдэниие аргалалга, найр нааданууд, түрэ хуримууд, обоо уулаяа тахилга болоод бусад олон, үдэр бүриин ажабайдалда тон хэрэгтэй, һургаал заабаринууд оронхой.
Энээн тухай Н.Г. Балданогой нэрэмжэтэ Оронгын дунда һургуулида сугларһан зон нэгэтэ бэшэ тэмдэглэбэ. Буряад Республикын Арадай Хуралай депутат Цыденжаб Батуев, Һуралсалай болон эрдэм ухаайнай яаманай таһагые даагша Татьяна Чагдурова, Ивалгын аймагай захиргааниие толгойлогшо Бимба Дымбрылов, Оронгын дунда һургуулиин захирал Валентина Будаева болон бусад. Өөһэдөө мүнөө наһанайнгаа амаралтада гараһан Лодон багшын шабинар, һургаал заабаринуудтань хүртэһэн суг хүдэлһэн нүхэдынь дулаахан үгэнүүдээр багшаяа дурсаба. Оронго һуурин дээрэ нютагжан олон болоһон Линховоинай зээнэр, зээнсэрынь (Цыремпиловтэнэй бүлэ), Улаан-Үдэһөө бууһан айлшад ехэтэ һонирхон багшанарай бэлдэһэн презентацитай танилсаба, концерт наада хужарлан хараба.
Бүхы наһаяа багшын ажалда зорюулһан, Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай ветеран, СССР-эй арадай артист, Буряадай оперо болон баледэй театрай гол дуушан Һасаран Линховоинай эсэгэ, Россиин арадай артист Дарима Линховоинагай хүгшэн аба Лодон Линховоевич Линховоин Буряадай аймагуудай (Хэжэнгын, Доодо-Бургалтайн, Оронгын) һургуулинуудта бүхы наһаараа багшалжа гараа. Энэ номынь тэрэнэй буряад арадайнгаа урда үндэр ехэ габьяае мүнхэлжэ, түрэһөөр 110 жэлэйнь ойдо зорюулагдаһан хүшөө боложо тобойгоо.
