Шэнэ номой эхиндэ ороһон мүрнүүд эндэ үгтэбэ. Гайхалтай һонин хүнэй наһанай намтар, үнгэрһэн зуун жэлэй олон нюуртай түүхын үльгэр жэшээшье болохо, һургаалай баян удхатай, унщажал һуумаар ном хэбэртэй,.. али, үшөө нэгэ жаа уншаад абахатнай гү? Уншагты:
«…Бидэ шоргоолжоной байра-бутанууд мэтэ томо хотонууд соо, үй түмэн зонуудай дунда аргагүй ехээр гансаарданхайбди. Байгаали, газар хоёрһоо холбогдошогүйгѳѳр холодонхойбди. Сэдьхэлнай үнинэй һула болонхой.
Бидэ хамаг этигэлээ алданхайбди. Үнэн ажабайдалаа интернедэй худал байдалаар һэлгэнхэйбди. Бидэ эд зѳѳриин барлагууд болонхойбди. Дэлхэйн ажабайдал маниие ехээр сошооно. Ѳѳрһѳѳ хойшо ямаршье мүр сараа үлээнгүйгѳѳр хосорнобди…
Тиигэбэшье арад зоной зүрхэн соо хадуугдаһан, ѳѳрынгѳѳ хүсѳѳр үбшэ зоболонгые диилэһэн, доромжолго, гасалан дабаһан хүнүүд манай дунда байһан ха юм. Тэдэ алта мүнгэндэ, нэрэ солодо хүртэхэ гэжэ оролдоогүй. Эдэ хадаа ламанар, мэдэлшэд, бурхантай харилсаашад, хѳѳрэлдѳѳшэд. Хүнэй сэдьхэл, ухаан хара бэеын эзэн боложо шадаха гэжэ ѳѳрынгѳѳ ажабайдалаар харуулна. Тэдэнэй сэдьхэл соо бадарһан бурханай гал мүнѳѳшье болотор гэрэлтэнэ. Хүнэй хамаг муу мухайе сэбэрлэнэ…»
Арсажашье болошогүй үгэнүүд… Буряад орондоо мэдээжэ тамирай харгалзагша, нютагай шажанай эмхиин хүтэлбэрилэгшэ Нимажаб Ильич Илюхиновай түрэһэн абынгаа – дайнай, ажалай ветеран, Сартуул-Гэгээтын дасанай лама Сосорой Нимбуугай түрэһөөр 100 жэлэй ойдо зорюулжа гаргуулһан энэ номые гартаа баряад һуунабди…
Тэрэ Сосорой Нимбуу гэдэг хэн гээшэб?.. Юундэ ногооной багша юм?..
Айхабтар һонин, нээрээл домог шэнги намтартай Сосорой Нимбуу тухай уншахаа һанаа һаа, сурбалжалагша Дора Хамагановагай бэдэрэлгын ехэ хүдэлмэри хэжэ бэшэһэн, «Буряад-монгол ном» хэблэлээр Москвада гараһан «Ногооной багша» гэжэ ном абажа уншагты. Тон зохидхоноор шэмэглэгдэһэн энэ ном хоёр хэлэн дээрэ бэшэгдэнхэй, ородһоо буряад хэлэндэ оршуулагшань – Баяр Жигжитов.
Тиихэдэ үшөө нэгэ ажаглалта: Сагаан һарын эгээл-эгээл урдахана хэблэлһээ гараһан энээхэн ном соо «Сагаан» гэһэн үгэ гол дундуурнь элихэнээр гарана – Нимбуу Сосоровай сагаан һанаан, Сагаатай гол, Сагаатай нютаг, сагаан морин,.. сагаан тэхэшье…
«Сагаан» гэһэн манай арадай нангин үгэ…
«…Екатеринашье сагаан тэргэ моритой, хурса нюдэтэй Нимбуу ламые харахадаа, аягүйрхэһэн маяг гаргадаг. Эдэ хоёр нэгэ нютаг соо байбашье, уулзахадаа түргэнѳѳр мэндэшэлэлсээд лэ тарагшад һэн. Нэгэтэ Нимбуу ламын сагаан тэхэ нохойдо хазуулаад, гэртээ хэбтэхэдэнь, Екатерина тэрэ тэхыень хүл дээрэнь бодхоогоо бэлэй. Нимбуу лама тэхынгээ үндыһэндэ баярлаад, Екатериные Сагаатай голой эрьеэр хойшолжо ябахыень хараад, һайниие һүргэхэ гэжэ мори тэргээрээ дүтэлбэ…»
