Саг хубилжа, шажан мүргэлэй ниитын ажабайдалай түрүү зэргэдэ гараад байһан мүнөө үедэ зон олоороо, наһанай илгаагүй, ямар нэгэн һайндэртэ хабаадаһан мэтэ обоодоо гарадаг болонхой. Энэнь, теэ, һайндэршье болонхойл даа, хүйтэн үбэл хагсуу хабар хоёрые дабажа, адуу малаа зүлгэдэ гаргажа, жэлэй забгүй дүрбэн сагай эгээл энэ хирэдэ хүдөөгэй ажалшад ойро зуура нюргаяа тэниилгэжэ, хуряалгын ажалай эхилтэр амарха аргатай болодог, тиимэһээ обоогоо тахилган гээшэ нютагай баһал нэгэ ехэ һайндэр боложо үгэдэг байха юм. Холо ойгуур ажаһуудаг зон нютагаа эрьежэ ерэнэ. Үдэр бүри һайндэр болонхой мүнөө үеын хүнүүд эдээхэн мүрнүүдые уншахадаа ойлгоншьегүй байхадаа болохо, тиигэбэшье обоогой удха шанар нютагай хэмжээндэ ехэ юм. Һүзэгтэй зоной олоороо гараад Хангайн эзэниие хүндэлжэ, баясуулжа байхада арад зон нютаг нугаараа тайбан байха, ургаса баян, арад зоной сэдьхэл тэниижэ, амгалан ажабайдал тогтохо ёһотойл даа. Мүнөө сагайнгаа эрхээр обоо тахилга гээшэ ургажа ябаһан залуушуулда хүмүүжүүлхы ехэ удхатай, һүзэгшьегүй хүнүүдэй обоодо гараад, зоноор адли баясажа байхада Хангайн эзэд хорихо бэшэ, мүн лэ баясажа байха зэргэтэйл даа, юрэдөө обоо тахилга гээшэ алишье талаараа айхабтар ехэ удха шанартай хэмжээ ябуулга болоно гээшэ. Совед үедэ обоо тахилгын хэды хорюултайшье байһан һаа, зон нютагайнгаа обоонуудые тахиһан зандаал байгаа, тэрээнһээ бүри урда үеын обоо тахилга тухай хэдэн мүрнүүдые Лодон Линховоиной номһоо абажа таанарайнгаа һонорто дурадханабди:
«…Хяра, орой дээрэнь шулуу, модо обоолһон хадануудта зун бүри обоо тахилган болодог һэн. Тэдэ хадануудые эзэдтэй, эзэдынь айхабтар ехэ хүсэтэй, үргэл, мүргэл хэхэдэ, нютагай зоной амгалан байдалые харадаг, зөөри хэшэг үгэдэг, бороо хура оруулдаг гэжэ этигэдэг байгаа юм. Тиимэ һэн тула июниин тэнгһээ хойшо, июлиин тэн болотор обоо дээрээ гаража, үргэл, мүргэл хэдэг байгаа. Урда сагта бөөе асаржа бөөлүүлдэг, тахюулдаг байһан аад, хожомынь ламаар тахюулдаг болоһон юм. Обоодо тэрэ нютагай хүнүүд, бүришье холын зон, илангаяа залуушуул гарадаг һэн. Ехэ-ехэ обоонуудта хэдэн зуун хүн суглардаг бэлэй.
Хадын оройдо ламанарай 2-3 час тухай мүргэл уншажа дүүргэхэдэ, зон доошоо буужа, найрай болохо газар тээшэ ошодог һэн. Обоо тахилганда ерэһэн зон найрай газар шадар байдаг айлнуудаар таража ундалаад, үдын халуунай буураад байхада, найрай болохо газарта суглардаг бэлэй. Ехэнхидээ нэгэ айлай газаа, зүлгэ ногоотой, тэгшэ газар дээрэ зон дүхэриг заһажа һуугша һэн. Ламанар, үбгэд дүхэригэй дунда һуудаг байгаа. Тэдээндэ сай аягалжа, сагаан эдеэтэй табаг табяад, тэрэнэйнгээ һүүлээр мяхатай табаг табигша бэлэй. Обоо шадар һуудаг зарим зон хони шарууһалжа, обоодо төөлэй гаргадаг һэн. Тэрэ мяхаяа обооһоо асаржа, найрай газарта тушаахадань, тэрээнһээ табагта хэжэ табидаг байгаа юм. Зоной олон һаань, залуушуулда балай юумэн хүртэдэггүй һэн…»
Хуһан-Толгой тойрожо,
Хожомдожо мандаhан
Наранай хурса гэрэлhээ
Наадан, шүүдэр эмнинэ...
Оодор табин яаралтай
Ойрын, холын малшаднай
Олоор наашаа сугларна,
«Обоо тахихань», − гэлсэнэ.
Баруун тээгээ эридхэн
Байса үндэр хабсагай,
Зүүн тээшээ налуухан
Зэдэгэнээтэ шэнэһэн ой –
Ендэр мэтэ табсантай
Ехэ-Болдог обоомнай,
Эгээл ехээр һүзэглэн
Эрэ болоһон ууламнай...
Зунай зулгы эхиндэ
Зугаа, наадан − обоодо
Айраг, тараг, шэхэр бии,
Арһан туулмаг юутэйш юм?
Хүнгэн, үшөөл сарюухан
Хүгшэд, үбгэд барандаа
Һайхан үнэн сэдьхэлһээ
Һүзэглэжэ мүргэнэд.
Эрхим жэлэй үнгэрхын,
Элбэг ногоо ургахын,
Мүнхэ жаргал мандахын
Мүргэл зохёон гүбэрнэд...
