Уласхоорондын «Алтаргана» фестивальда дэлхэйн зүг бүриһөө сугларһан хабаадагшадые хани халуунаар амаршалжа, Буряад ороноо бууһан айлшадтай танилсуулха хүсэлтэй Ага зорибобди. Бүгэдэ буряадуудай энэл нааданай үедэ уран бэлигтэйшүүлнай азаяа туршажа, арга шадалаа ялас гэмээр тодоруулан гаргадаг заншалтай болонхой. Тиимэһээ урда сагһаа угаа дамжан ерэһэн ёһо заншалнуудаа наринаар сахижа ябадаг Агын тойрогой ажаһуугшадай урда манай түлөөлэгшэд «Алтарганын» нааданай бүхы харалга, наадануудта хабаадажа, бэлигээ гэршэлхэ байха гээд найданабди.
Жэлһээ жэлдэ энэ фестивалиин найр үргэн дэлисэтэйгээр үнгэргэгдэжэ, абьяас бэлигтэйшүүл элирүүлэгдэнэ. Тэрэнэй гэршэ – манай бүтээһэн суглуулбари. Тэрэ хэблэлэй нюурнуудые иража хараарайгты, «Алтаргана» наадан буряад арадаймнай соёл болбосоролой хүгжэлтын түлхюур боложо тодоржо байһан наадан гээд омогорхон ойлгохот.
Эдэ үдэрнүүдтэ үнгэрхэ «Алтарганын» наадануудта сугларһан бүхы орон нютагуудай түлөөлэгшэдтэ хоорондынгоо харилсаануудые улам бэхилжэ, найрамдалай зангилаае үшөөл бүхэлжэ тарахыень үнэн зүрхэнһөө хүсэнэб!
Тимур Цыбиков,
Буряад Республикын соёлой министр
«Арадаймнай түүхэдэ
Лаб һуурияа эзэлжэ,
Нааданһаа нааданда
Улам үргэдэжэ,
Улам хүгжэжэ байһан
«Алтарганынгаа» туг доро
Зулгы дулаахан зунай хаһада
Онон хатан эжынгээ зүүн эрьеэр,
Алхана үндэрэй хормойһоо
Зүг бүреэр нэмжыһэн,
Домогоороо баян,
Түүхээрээ гүнзэгы
Ага найман эсэгын
Ажаһуудаг
Гурбан аймагуудай
Дэбисхэр дээрэ сугларжа,
Харилсажа, эльгэлжэ, зугаалжа,
Найрамдалай зангилаа
Улам бэхилжэ тараял даа!», –
Гэһэн уряалтай
Буряадай түлөөлэгшэд
Буужа ерэбэл даа
«Алтарганадаа».
Хүхэ номин Байгал далайн эрьеһээ,
Баргажан-Түхэм нютагһаа,
Бархан уулын хормойһоо
Буужа ерэһэн
Буряад ороной түлөөлэгшэд,
Хурай!
Хүхэ мүнхэ тэнгэри доро,
Хүрьһэтэ алтан дэлхэй дэрэ
Үргэн ехэ буряад ороной
Үндэһэн соёл мандуулһан обогууд
Алтарганын талмай дээрэ
Баярай уулзалгада:
Хори, хонгоодор,
Сартуул, сонгоол,
Эхирэд, булагад!
«Алтарганын» ехэ нааданда Буряад Республикын түлөөлэгшэдые толгойлжо ошобо гэбэл:
· Буряад Республикын Правительствын Түрүүлэгшын социальна хүгжэлтын талаар орлогшо Владимир Эдуардович Матханов (Түлөөлгые толгойлно)
· Буряад Республикын Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Матвей Матвеевич Гершевич
· Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй түрүүлэгшэ, Буряад Республикын Арадай Хуралай регионууд хоорондын, үндэһэтэнэй асуудалнуудай, залуушуулай политикын, ниитын болон шажан мүргэлэй нэгэдэлнүүдэй талаар хорооной түрүүлэгшэ Владимир Романович Булдаев.
· Буряад Республикын соёлой министр Тимур Гомбожапович Цыбиков.
· Республикын бэеын соёлой болон тамирай талаар түлөөлгэтэ газарай хүтэлбэрилэгшэ Владислав Матвеевич Бумбошкин.
· Буряад Республикын Үндэһэ яһатан хоорондын харилсаанай болон эрхэтэнэй үүсхэл хүгжөөлгын талаар хорооной түрүүлэгшэ Михаил Александрович Харитонов.
· Буряад Республикын ниислэл Улаан-Үдэ хотын Мэр Геннадий Архипович Айдаев.
Буряад Уласай түлөөлэгшэдэй дунда республикымнай ниислэл Улаан-Үдэ хотын ажалшад, алба хаагшад, сэхээтэн, соёл урлалай мэдээжэ ажал ябуулагшад оронхой. Үсөөхэн тэдыень нэрлэбэл:
1. Россиин арадай артист, «Эрхим хүгжэм гүйсэдхэгшэ» гэжэ Уласхоорондын хэмжээнэй гурбан мүрысөөнүүдэй дипломдо хүртэһэн, «Буряадай түрүү хүнүүд» гэһэн шангай лауреат Дарима Лхасарановна Линховоин.
2. Буряад Республикын арадай уран шүлэгшэ, Буряадай Гүрэнэй шангай лауреат Баяр Сономович Дугаров.
3. Россиин Федерациин габьяата артист, Глинкын нэрэмжэтэ Уласхоорондын мүрысөөнэй лауреат Валентина Ешидоржиевна Цыдыпова.
4. Буряад Республикын Гүрэнэй шангай лауреат, арадай театрнуудай Бүхэроссиин болон республикын хэмжээнэй ехэ наадануудай лауреат Сэсэг Шойдокова.
5. Россиин Федерациин габьяата артист Ольга Аюрова.
6. СССР-эй арадай артист Гомбо Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Буряадай Гүрэнэй оперо болон баледэй академическэ театрай гол балерина Лия Балданова.
7. Буряад арадтаа мэдээжэ болоһон эстрадын дуушан Чингис Раднаев.
Мэдээжэ тамиршад:
· СССР-эй тамирай уласхоорондын хэмжээнэй мастер, Буряадай тамирай домог болоһон Геннадий Николаевич Манжуев.
· 2012 оной Сурхарбаанда илажа тодорһон бүхэ, республикын хэмжээнэй Сурхарбаануудта 9 дахин илажа гараһан Илья Санжиевич Гармаевай хүбүүн Баатар Гармаев.
· Уласхоорондын хэмжээнэй тамирай мастер, Россиин мүрысөөнүүдтэ илагша, Россиин суглуулагдамал командын гэшүүн Бэлигтэ Цыренжапович Цыремпилов.
· Тамирай габьяата мастер, Олимпиин наадануудта 4 удаа хабаадагша, тамирай габьяата мастер Бальжинима Цыренжапович Цыремпилов.
· Республикын аймагуудһаа соёлой болон тамирай талаар шэлэн абалгын мүрысөөнүүдтэ илажа гарагшад – бүхыдөө Буряад оронһоо мянга гаран хүнүүд Агын дайда руу зорижо гарабад гээшэ.
Дэлхэй түбиин арбан зүгһөө сугларһан
Дэлгэр зантай, ажалша, малша, ангууша,
Дуу хатараараа дайдаар дүүрэн суурхаһан
Буряад арад, амар сайн!
«Алтаргана» наадандаа
Булган захата Буряад дайдын
Булан бүхэнһөө бууһaн айлшад –
Уласай хоймор Улаан-Үдэ хотын,
Үшөө тиихэдэ аймаг бүриин
Алдартай, солотой түлөөлэгшэд
Алда хадагаа дэлгэжэ,
Амар мэндэеэ айладханал,
«Алтарганамнай», тогтоогыш!
Алтан дэлхэйн зүг, хизаарнуудаар таража буусаяа түхеэрһэн буряад угсаатанаа эблэрүүлхэ хүндэ ехэтэй үүргэ өөр дээрээ даажа абаһан хүгтэй, согтой «Алтаргана» нааданаймнай туг хэтын хэтэдэ даллан уряалжа, далбажал байг лэ!
