«Буряад хубсаһан: заншал ба оршон үе» гэһэн мүрысөөндэ мэргэжэлтэ хубсаһа зохёогшод, уранһайханай бүлгэмүүд, тиихэдэ мэргэжэлтэ бэшэ һайн дуратан хабаадаба. Мүрысөөн гуримай ёһоор хоёр шэглэлээр үнгэрөө. «Ялас гэмэ дүрэ харуулһанай түлөө», тиихэдэ «эгээл өөрсэ маягтай хубсаһанай түлөө».
«Заншалта хубсаһан» гэһэн шэглэлдэ Ехэ нааданай урмашуулгын шанда, тиихэдэ Бүгэдэ Буряадай үндэһэн соёлой эблэлэй тусхай шанда Агын тойрогой Светлана Цыдыпова хүртэбэ. Шангай гурбадахи һуурида Монгонцэцэг (Монгол), хоёрдохидо – Марина Маглаева (Эрхүү) гэгшэд элирээ. Эндэ Хитадай Арадай Республикын түлөөлэгшэ Атуя илажа гараа, тиихэдэ Ехэ нааданай Гран-при шагналда Агын тойрогой Лариса Раднаева хүртэбэ.
«Оршон сагай шэнжэнүүдые оруулһан эрхим хубсаһан» гэһэн шэглэлээр Ехэ нааданай ба ВАРКын урмашуулгын шанда Буряад Республикын Улзыма Ванзатова хүртөө. Саашадаа шангай һууринууд иигэжэ элирбэ гэбэл: гурбвадахи һуурида – Марина Лавкина (Эрхүү), хоёрдохи – Бямбдоржийн Санчирцэцэг (Монгол), нэгэдэхи – Намжилма Эрдынеева (Ага). Гран-при шагналда Буряад Республикын түлөөлэгшэ Ирина Найданова хүртөө.
Хоёр хубиһаа бүридэжэ, наһанай табан илгаагаар дуушадай мүрысөөн үнгэрһэн байна. Нэгэдэхи хубидань хоёр дуу – арадай дуунуудые «а капелла» (хүгжэмэй зэмсэг үгыгөөр), тиихэдэ буряад арадай хүгжэмэй зэмсэгүүдэй оркестр доро. Хоёрдохи хубидань мүрысөөндэ хабаадагшад урданай буряад уртын дуу гүйсэдхэхэ ёһотой байгаа.
Энэ мүрысөөнүүдтэ илажа тодорогшодые нэрлэе:
Наһанай 1-дэхи илгаада (10-14 наһатай) Буряад Республикын Байгалма Батуева диилэжэ, Ехэ нааданай алтан медаль алтан диплом хоёрто хүртөө. Мүнгэн медаль, дипломдо – Агын аймагай Туяна Пурбуева, хүрэл медаляар, дипломоор Агинск һууринай Баира Дашидондокова гэшэд шагнагдаа. Урмашуулгын шангуудта Эрхүү можын Елена Иванова Монголой Мөнхзоригын Цырма хоёр хүртэбэ.
Наһанай 2-дохи илгаада (15-18) нэгэдэхи һуурида Могойтын аймагай Рыгжидма Лудупова, мүнгэн медальда Шэнэхээнэй Дабаагай Гомбожаб, гурбадахи шанда Агын аймагай Арюуна Ямпилова хүртэжэ, урмашуулгын шангаар Дулдаргын аймагай Зоригто Бортоев шагнагдаа.
Наһанай 3-дахи илгаада (19-30) Дулдаргын аймагай Саян Цымпилов алтан медальда, мүнгэн медальда Буряадай Арюуна Лодоева, хүрэл – Эрхүү можын Савелий Александров гэгшэд хүртөө. Монголой түлөөлэгшэ Болтган Цыцык урмашуулгын шанда хүртөө.
Наһанай 4-дэхи илгаада (30-50) түрүүшын һуурида Шадабай Санжидма (Ага), хоёрдохи һуурида Долгор Болодонова (Агинск һуурин), гурбадахида Монголой Хэнтэйн аймагай Батолзийн Оюунтунгалаг гэгшэд шалгаржа гараа. Урмашуулгын шанда Дулдаргын аймагай Балма Цымпилова хүртөө.
Наһанай 5-дахи илгаада (51-һээ дээшэ) Буряад Республикын Ким Балданов түрүү һуурида гаража, Могойтын аймагай Баярма Дамдинова хоёрдохи, Буряадай Раиса Дараева гурбадахи һууринуудта гараа. Агинск һууринай Галина Доржиева урмашуулгын шанда хүнтэбэ.
Мүнөө үеын буряад дуунуудай мүрысөөндэ Дулдаргын аймагай Баяр Дамдинжаповай «Буряад-Монгол» гэһэн дуун Гран-при шагналда хүртэбэ. Энэ дууень Амгалан Шагжаев Сультим Дашипылов хоёр дуулаһан байгаа.
Буряад Республикын Ирина Шагдурова Дулма Сунрапова хоёр алтан медальнуудта хүртэбэ. Хоёрдохи һуурида Монголой Уранцэцэг, гурбадахида – Буряадай «Уран» бүлгэм.
Энэ мүрысөөнэй урмашуулгын шангуудта Бэлигтэ Дармаев (Эрхүү), Шэнэхээнһээ Сэрэнимын Сэлһаа Сэндэ хоёр эгэшэ дүүнэр хүртөө. Харагшадай һайшаалай шангууд Агын басагадта – Елена Хурасай Айна Цырендоржиева хоёрто хүртөө. Алханын һургуулиин байгуулһан тусхай шанда Монголой Хэнтэйн аймагай эдир дуушан Дашнямын Маргадта хүртөө.
Энэ жэлэй «Алтарганын» Ехэ нааданай харалгада табигдаһан фильмнүүдэй дундаһаа Хандажаб Будаевагай «Абарагша Алдар баатар» гэһэн фильм алтан медальда хүртөө (ГТРК «Читагай» Агинск һууриндахи ТО). Мүнгэн медальда Улаан-Үдэ хотын «Сансар» студиин «Түрэ», хүрэл медальда Цыржин Черниновагай (ГТРК «Читагай» Агинск һууриндахи ТО) «Үлзытэ номой арьбажаха түби» гэһэн фильм хүртэбэ. Урмашуулгын шанда «Булагад» гэжэ фильм хүртөө.
«Буряад хэлэн дээрэ сэнхир дэлгэсэй эрхим хүдэлмэри» гэһэн шэглэлдэ «Буряадай юртэмсэ» телекомпаниин «Дүхэриг» гэһэн дамжуулга урмашуулгын шанда, гурбадахи һуурида Буряадай телевидениин «Тайзан», хоёрдохидо Агын телевидениин «Хүн болохо багаһаа», тиихэдэ Ехэ нааданай илагша боложо нэгэдэхи һуурида Буряадай телевидениин «Буряад орон» гэһэн дамжуулга нэрлэгдээ.
Радиогой буряад хэлэн дээрэ эрхим дамжуулгануудай дундаһаа урмашуулгын шанда Буряадай радиогой һурбалжалагша Лариса Доржиева, гурбадахи һуурида энэл радиогой Ешэгма Цыбенова, хоёрдохидо Агын радиогой Светлана Шагдарова гэгшэд хүртөө. Алтан медальда Шэтын ГТРК-гай һурбалжалагша Цырегма Сампилова хүртэбэ.
Тиихэдэ һурбалжалагшадай дунда үнгэргэгдэһэн «Алтан саг» гэһэн мүрысөөнүүдэй дүн гаргагдажа, эндэ табигдаһан 75 хүдэлмэринүүдэй дундаһаа элиржэ гарагшадые нэрлэе.
Хэблэлнүүдэй дундаһаа буряад хэлэн дээрэ эрхим хүдэлмэринүүдые толилжо байдаг гэжэ Агын «Толон» һонин, хоёрдохи һуурида «Ярууна» һонин, гурбадахи һуурида Дулдаргын «Ленинец» һонин гараа. Урмашуулгын шангаар «Усть-Ордагай үнэн» шагнагдаа.
Буряад хэлэн дээрэ бэшэдэг һэдхүүлшэдэй дундаһаа хүрэл медальда Бато-Цырен Дугаров (Хэжэнгэ), мүнгэн медальда Агын Оюна Базарова, тиихэдэ алтан медальда мүн лэ Агын Дарима Базарова гэшэд хүртэбэд.
Урмашуулгын шангуудаар Намжилма Бальжинимаева («Буряад үнэн»), Долгор Раднабазарова («Толон») гэшэд шагнагдабад. Тиихэдэ тусхай шангуудта Доржо Дамбаев (Хориин «Үдын һонин»), Баярма Баторова («Толон»), Дарима Дашиева («Хэжэнгын гол»), мүн лэ «Толон» һониной Арюуна Дамдинова гэгшэд хүртөө.
Бүгэдэ буряадуудай «Алтаргана» гэһэн Ехэ нааданай баярай оршон байдалда хаагдаха үдэр – мүнөөдэр. Бусад дүнгүүд эдэ үдэрнүүдтэ эли боложо, танай һонорто хүргэгдэхэ байха.


