Угаа дахаһан дуушан
Балшар бага наһанһаа түрэл арадайнгаа аялга дуу шагнажа үндыһэн Ирина Шагдурова түрэһэн абынгаа жэшээгээр дуу дуулаха дуратай болооб гээд хөөрэнэ. Залуу дуушанай эсэгэ Александр Будаевич Шагдуров олон жэлэй туршада һургуулида хүдэлдэг, ород хэлэнэй багша юм. Хатарха, дуулаха дуратай абань нютагтаа «Зэмхэ сэсэг» гэһэн ансамбль байгуулагшадай нэгэн болоно.
– Гурбатайһаа дуулажа эхилһэнши гээд түрэлхидни хэлэдэг. Би өөрөө лирическэ, уянгата дуунуудые дуулаха дуратайб. Тиимэһээ Зоригто Тогочиевай үгэнүүд дээрэ Наранбаатарын Нар-Оюугай хүгжэм найруулһан «Дэлхэйн дуран» гэһэн дуун минии сэдьхэлдэ таараа, дүтөөр үзэгдөө.
Ирина нёдондо жэлһээ Ивалгын соёлой байшангай директор Сэсэг Зоригтуевна Чимитовагай урилгаар Ивалгада хүдэлжэ эхилээд, энэ жэлдэ хамта хүдэлдэг нүхэдэйнгөө дэмжэлтээр дуунай хэдэн конкурснуудта хабаадаһан байна. Нарһата нютагта Л. М. Черепановагай нэрэмжэтэ конкурсдо хабаадаад, Гран-при шанда хүртөө, саашадаа 2012 оной «Алтаргана» нааданда алтан медаляар шагнагдаа. Харалга нааданай дабаан бүхэниие амжалтатай дабажа, далижажа, уласхоорондын хэмжээнэй «Хадата Саяанай аялга дуунууд» гэһэн конкурсдо август һарада хабаадажа, Ирина Шагдурова Гран-при шагналда хүртэбэ ха юм.
– Би энэ конкурсдо түрүүшынхеэ хабаадабаб. Эндэ хори гаран хари гүрэнүүдэй болон Россиин дуушад хабаадаа. Фестивалиин дүримөөр нэгэ дуугаа түрэл хэлэн дээрэ дуулаха байгаабди. Би «Дэлхэйн дуран» гэжэ дуу дуулааб, нүгөөдэ дуугаа хари хэлэн дээрэ гүйсэдхөөб. Жюриин бүридэлдэ Тыва Республикын соёлой нэрэтэй солотой мэргэжэлтэд, тиихэдэ мэдээжэ Игорь Лазарев, урда жэлэй энэл фестивалиин Гран-придэ хүртэһэн Казахстанай Нургали байгаа. Нэрэтэй, дүй дүршэлтэй дуушадай дунда шалгарһандаа ехэ баяртайб, – гээд Ирина хэлэнэ.
Мүнөө һаял уран бэлигэй замаар бэеэ даанги дабшан гаража байһан Ирина Шагдурова энэ ехэ амжалта, баяраараа нэн лэ түрүүн түрэл нютагаа ошожо, аба эжытэеэ, хүбүүнтэеэ, түрэл гаралтаяа хубаалдаха байһанаа мэдүүлээ.
“Тоонто” Францида магтаал хайрада хүртөө
Арадай аман зохёолой «Тоонто» ансамбль эдэ үдэрнүүдтэ Франци гүрэндэ үнгэргэгдэһэн «Хурстальная лира» гэһэн уласхоорондын фестивальда хабаадаба. «Тоонто» ансамбль 1989 ондо байгуулагдажа, тэрэ гэһээр гүрэн дотороо, хари гүрэнүүдээр түрэл арадайнгаа аман зохёолой абдарһаа гараһан дуунуудтай олониие танилсуулжа, магтаал хайрада хүртэбэ. Буряад Республикын соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Цыпилма Батуровагай хүтэлбэри доро «Тоонто» ансамбль энэ удаа дэлхэйн дүшэ гаран арадай ансамбльнуудтай хамта Парижда концерт наада харуулаа, буряад аялга дуунуудаа зэдэлүүлээ.
Монгол туургата арадуудай фестиваль Хальмагта
Байгша оной августын 23-һаа табан үдэрэй туршада Хальмаг Республикын Элһэтэ хотодо монгол туургата арадуудай аялга хүгжэмэй «Пентатоника» гэһэн фестиваль үнгэрнэ. Буряадай дуун болон хатарай «Байгал» театрай Чингис Павловай нэрэмжэтэ буряад арадай хүгжэмэй зэмсэгүүдэй оркестрэй хүтэлбэрилэгшэ, дирижер Жаргал Тогтонов болон мэдээжэ композитор Баяр Дондоков гэгшэд энэ фестивальда хабаадажа байна. Баяр Дондоковой зохёоһон «Мистерия Цам» гэһэн хүгжэмтэ зохёол мүн Юрий Ирдынеевэй найруулга Жаргал Тогтонов олоной үзэмжэдэ дурадхаха байна.
