«Бидэ сагай эрхээр, үйлын үреэр табан тээшээ таһараабди. Үнгэрһэн зуун жэл соо манай буряад арад нэгэ түбшэн һайхан амидарал үзөөгүй. Хэлмэгдэлгэдэ дайруулаагүй нэгэшье бүлэ байхагүй. Түрмэ түлшэ, сүлэлгэ, хахасалга, доромжололго – тэдэнэр бэе дээрээ юу үзөөгүйб даа, арһа мяхан дээрээ бүхы юумэ үзэһэн хүнүүд. Аяа хайрата монголшуудни: халханар, буряадууд, хальмагууд,.. эбтэйл байя...» – гээд һэдхүүлшэ Намжилма Нанзатовнагай Интернет-блог соо уншанабди.
Буряад орон Зүблэлтэ үе сагай һайншье, муушье үйлэ хэрэгүүдые бүхы гүрэнтэй адли амасаха баатай болоо һэн. Энэ гансахан тогтоол хэды олон харамсалтай юумэ манай арадта асарааб даа. Нэн түрүүн хоёр тойрогой тоодо ороогүй хэдэн мянган буряадууд түрэл хэлэеэ үзэхэ аргагүй болоһон байна. Буряадай газар дайдын гурбанай нэгэ хуби таһаржа ошоһон, тиихэдэ Буряадай, Агын болон Усть-Ордагай мэдэлэй бэшэ хэдэн аймагууд Шэтэ болон Эрхүү можонуудай мэдэлдэ орожо таһарһан, тиигэжэ хэлэнэй, ёһо заншалнуудай болон ажабайдалай алишье талаар айхабтар ехэ хохидолдо оронхой гэжэ мэдээжэ ха юм даа. Тэндэ мүнөө буряад хэлэн дээрээ хөөрэлдэхэ зон үгы шахуу, буряад дуу, хүгжэм зэдэлнэгүй, тосхонуудай һургуулинуудаар буряад хэлэн заагданагүй.
“Олон тоото буряад гэр бүлэнүүд орхигдоһон, тэдэ аймагуудһаа Буряад орон руу зөөжэ ерэнхэй, жэшээнь ХХ зуун жэлэй эхиндэ Зүлхэ мүрэнэй дээдэ хажуугаар (Качуг) 10 000 гаран буряад яһатан ажаһуужа байһан һаа, мүнөө тэндэнь оройдоол 1 200 хүрэхэгүй буряадууд үлэнхэй гэһэн тоо баримтанууд бии” гээд Владимир Цыбикдоржиевэй «Угай зам» һонин соо 5 жэлэй саана бэшэгдэһэн байна.
Хэзээ нэгэтэ наран мандажа, газар дайдаар тарашаһан буряадуудай эблэржэ, засагай нэгэ газарһаа мэдэлтэй боложо ажаһууха сагынь ерэхэ гээшэ аа гү? Энэ хадаа арадай хүгжэлтэдэ тон хэрэгтэй бшуу даа.
