Урайхани урда сагта Байгал далайгаа тойроод буряад-монгол угай олон отогууд уhанай тунгалагые уужа, дайдын тунгада адуу малаа үдхэжэ, аглаг хангай тайгаараа аба хайдаг эмхидхэжэ ажана тэнюун ажабайдалаа зонхилжо, ажаhуудаг байгаа бэлэй…
…Амгалан юумэ амгалан зангаараа байдаггүй, ябан ошон хоорондоо буляалдаатай, арсалдаатай бологдожо, үй түмэн бэшэ аад лэ үгы боложо хосорхомнай гэжэ эбэй харгы бэдэрнэд.
Тэрээн тойронхи отогуудай гол отогууд болохо Барга Хори-түмэд хоёрые Сагаан Үбгэн, Байгалжан хатанай үндэр нэрээр уряалжа, худа урагуудай холбоо тогтоожо эблэрүүлнэ…
Үльгэршье гээ hаа яахаб, үнэхөөршье гээ hаа хэн хорихоб? Үбэлэй янгинама хүйтэниие үдэшын туршада мартуулжа, хүгжэмэй, хатар-дуунай оршондо сүм эзэлhэн Буряадаймнай үндэhэн «Байгал» театрай наадан тэрэнэй ээлжээтэ ехэ амжалта боложо, он жэлнүүдэй hэлгэлдэжэ байhан энэ үедэ үргэн олон харагшадтаа Шэнэ жэлэй бэлэг боложо тобойбо.
«Баргажан Түхэм ороной сууряан». Энэ ехэ нааданай удхые уураг тархидаа буйлуулжа зохёоhон, театрай хатарай талаар ахамад мэргэжэлтэн, Буряадай арадай артист Жаргал Жалсанов Зүүн-Сибиириин соёлой болон урлалай ехэ hургуулиин профессор, Буряадай урлалай габьяата ажал ябуулагша Джемма Баторовагай зүбшэл болон ударидалга доро найруулан табиба. Хатартай, дуутай хүгжэмтэ зүжэг дээрэ хүдэлhэн мэргэжэлтэдые нэрлэбэл: Дандар Бадлуев, Арсалан Санданов, Ирина Баторова гэгшэд хатарнуудые табиба, тиихэдэ хубсаhа зохёон байгуулагшад Дандар Бадлуев, уран зураашад Лариса Аюрова, Ольга Тыпхесова.
Хүгжэмтэ зүжэгэй үгэнүүдые Буряадай арадай уран шүлэгшэ, хэлэ бэшэгэй эрдэмэй доктор, Россиин соёлой габьяата хүдэлмэрилэгшэ Баяр Дугаровай, уран шүлэгшэ Владислав Түгдэмэйн хабаадалгатайгаар Жаргал Жалсанов бэшэhэн байна.
Зүжэгэй гол нюурнуудые нэрлэбэл: Хори Түмэдэй мэргэн болон Хорилардай мэргэн боложо Буряадай габьяата артист Даба Дашинорбоев, Баргажан Гуа боложо Нэлли Раднаева, Баргуудай мэргэн – Буряадай габьяата артист Болод Сандипов (залуудаа – Алексей Раднаев), Алтан хатан – Буряадай арадай артист Цыпилма Аюшеева, Эржэн хатан – Россиин габьяата артист Дарима Дугданова гэгшэд наадаа. Эдир Хорилардай мэргэн – Цырен-Доржо Цыренжапов, эдир Баргажан Гуа – Сойжин Раднаева хоёр үнэншэмэ гоёор наадабад.
Хүгжэмтэ зүжэг гээшэмнай хүшэгын нээгдэхэhээ эхилээд хаагдатар харагшын сэдьхэл бодолые сүм эзэлжэ, нааданай доторой эмхидхэл болодог хүгжэм гээшэ дээрэл үндэhэлдэг ха юм даа. Энэ зүжэгэй хүгжэмые залуу хүгжэмшэн Галмандахын Баттулга бэшэhэн, тиихэдэ Россиин Правительствын шагналтан, хүгжэм зохёогшо Павел Карелов энэ хүгжэмыень гоёон шэмэглэhэн байха юм. Эхинhээ эсэс хүрэтэр харагшын сэдьхэл бодолые сүм эзэлhэн айхабтар hайхан хүгжэм энэ зүжэгэй гол шэмэг болоо гэжэ онсолхо шухала.
Һүүл даража нэмэхэ hаа, хатартай, дуу-хүгжэмтэй, үзэмөөр hайхан энэ зүжэг Россиин Правительствын шагналтан, Россиин урлалай габьяата ажал ябуулагша, дуун болон хатарай үндэhэн «Байгал» театрай захирал Дандар Бадлуевай оролдолгоор, тэрэнэй ударидалга доро, Буряад Республикын соёлой яаманай захилаар байгуулагдаа гэжэ хэлэхэ шухала.
