ЭРДЭНИ ЖАЛЦАНОВ: «ЗОЛТОЙ НАҺАНДАМ ЗОХЁОХЫ АЖАЛЫЕМ ШЭМЭГЛЭҺЭН 25 ЖЭЛНҮҮД…»

«Хүн болохо багаhаа» – гэжэ буряад зон хэлсэдэг. Энэнь тон зүб. Республиканска хүүхэлдэйн домогтой, суутай, аяар 4 «Алтай багта» (Бүхэроссиин театральна шан) хүртэhэн «Үльгэр» театрай коллективэй табиhан, Буряад орондоо, хариин гүрэнүүдэар мэдээжэ болоhон зүжэгүүд бишыхан харагшадые, тэдэнэй түрэлхид-ехэшүүлые hайн жэшээнүүд дээрэ хүмүүжүүлнэ, арад бүхэнэй баян ёhо заншалнуудые, удха шанартай hургаалнуудые заана.
Бэлигма Орбодоева, "Буряад үнэн"
7355

Эди шэдитэ зүжэгүүд соогоо ажабайдалай «дабаануудые» дабажа гараха онол аргануудта, hайхан ажал хэрэгүүдтэ, hайн hуралсалда зоригжуулдаг, хүнэй сэдьхэл баяжуулдаг тус театрай уран hайханай хүтэлбэрилэгшэ, ахамад найруулагша, Буряад Республикын урлалай габьяата ажал ябуулагша, эрхим хоёр зүжэгүүдэйнгээ түлөө Бүхэроссиин, регионууд хоорондын, уласхоорондын фестивальнуудай лауреат, дүрбэн тэгшэ бэлигтэй Эрдэни Бато-Очирович Жалцановтай Театрай Уласхоорондын үдэрөөр дашарамдуулан уулзажа, зохёохы ажал хэрэгүүдээрнь, ерээдүйнь түсэбүүдээр hонирхобобди.

– Зохёохы ажалдатнай ходорон үнгэрhэн 25 жэлнүүд ехэл удхатай, амжалтатай ажалайтнай гэршэнүүд, толотомо илалтанууд...

–    Мэдээшьегүй байтарни аяар 25 жэлнүүд үнгэршэбэ. Драматическа актер, телевидениин редактор, «Үльгэрэй» ахамад найруулагша, драматург, олон найруулгануудай автор,
фильмнүүдые найруулан табигша, фестивальнуудта хабаадагша гээд лэ олоhон
олон мэргэжэлнүүдни зохёохы ажалымни шэмэглэбэ ха юм даа... 1988 ондо Ленинградай Гүрэнэй

театрай, хүгжэмэй болон кинематографиин институт дүүргэжэ, Буряадай Х. Намсараевай нэрэмжэтэ академическэ драмын театрта актёр боложо, олон рольнуудые гүйсэдхөөб, нэрлэбэл: «Король-оленьдэ» Театрай эзэн, «Эрендирэдэ» Уласс, «Мүнгэн хутагада» Даржаа үбгэн, «Плач кукушки» гэжэ зүжэгтэ Бонгирай, «Шуhата түрэдэ» гол геройн, «Гэсэртэ» Эржэн Шуумарай рольнуудые наадааб. Эндэл хүдэлхэдөө «Сказка с грибной начинкой», «По следу снежного барса» гэhэн зүжэгүүдые найруулжа табиhамни, ерээдүймни зохёохы харгые «гэрэлтүүлээ» бэлэй...

Минии хабаадалгатай бии болоhон «Белый олень» гэhэн регионууд хоорондын театртай хамта Германи ошолдооб. Телевиденидэ (БГТРК) хүдэлхэдөө, залуушуулай, хүүгэдэй программа, олон видеофильмнүүдые буулгааб, энэмни саашанхи ажалдамни туhалба. Санкт-Петербургынгаа институдта аспирантура дүүргээб. 2000 онhоо «Үльгэрэйнгөө» аха­мад найруулагша, 2008 онhоо уран hайхан хүтэлбэрилэгшэ боложо, Байгалай үльгэр домогуудаар тусхай проектнүүдые бэлдэжэ, «Дочь Байкала – Ангара», «Песнь ветров», «Легенда звёзд», «Сере­бряные копытца Турья», «Поющая стрела» (түрүүшын хоёрто «Алтан баг» олгогдоо), «Дерсу», «Тархайн хүбүүн – Зархай», «Под вечным све­том кумалана» (энэмнай 3-дахи «Алтан баг» асараа), бусад зүжэгүүдые табижа, бишыхан харагшадаа арадайнгаа аман зохёолтой танилсуулаабди. Тэрээнhээ гадна хүүгэдтэ хариин авторнуудай, Россиин драматургнуудай зохёолнуудаар найруулгануудые бэлдээбди.

Гурбан жэлэй туршада Америкэдэ ажаллаhан байнат…

– Тигээ. 1995-1997 онуудта США-гай Нью-Йоркын «Ла-Мама» гэhэн театрай

артист боложо, «Яра Артс групп» гэhэн буряад-американ проектые бэелүүлэн, «Виртуальные души», «Полет белой птицы» гэhэн зүжэгүүдтэ наадааб. «Чиполлино», «День рождения Лысого Льва», «Карлик-Нос», «Черная курица» гээд олон зүжэгүүдые найруулжа, хүүгэдтэ зорюулааб. Братскын «Тирлями» гэhэн хүүхэлдэйн театрта урданай шэмээшэг дуунуудай үндэhэн дээрэ «Дом» гэжэ зүжэг, тиихэдэ Железногорскын «Золотой ключик» театрта «Возвращение» гэhэн зүжэг тэдэнэй урилгаар табиhан байнаб.

 

Телевиденидэ худэлhэмни, Саян Жам-баловтай  “Первый нукер Чингисхана"  гэhэн бухэли фильм буулгахадам, ехэ туhалба. Удаань богонихон "Выходной", мун уран hайханай "Эхо" гэhэн фильмүүдые, мүн "Дарма Хамбо" "О чем поет Алтаргана" Зэдын аймагай Дээдэ-Тори тоонтотой хадаа "Колыбель моя - Джида" гэhэн баримтата фильмүүдые буулгажа үрдеэб,

Ямар ехэ түсэб хараанууд урдатнай хүлеэнэб, ямар шэнэ проектнүүд бииб, ажалдатнай туhалдаг шэнэ халаан урга-на гу, бухы театрта дуратайшуулда юу хүсэхэ байнабта?

-  Санкт-Петербургда hуража гараhан артистнуудайнгаа багша-кураторынь, буряад хэлэ заалгаар туhалдаг хүтэлбэрилэгшэнь байhан хадаа тэдэнээ энэ «Yлызртее" угтажа абаха, суг амжалтатаигаар арба гаран жэл худэлхэ зол, талаан намда тудаа. Шабинарни - артистка, режиссер мэргэжэлтэй Бэлигма Улзытуева, Ольга Шуст шэнэ проект-зүжэгүүдые бэлдэнэ. "Дети - владыки Ябта-Саля" гэhэн ямало-ненцүүдэй үльгэр домогоор Бэлигма Улзытуева, харин "Божественная комедия" поэмэhээ "Чистилище" гэhэн проект Ольга Шуст табижа эхилэнхэй. Артистнуудые hургаhан багша Андрей Князьков (Санкт-Петербург), мун Южно-Сахалинскиин режис­сер манда зүжэгүүдые табихаар уригданхай.

"ПРО-зрение» гэhэн, мүн ттуудер hүүдэрэй театр хэхэ шэнэ тусхай проектнүүдые бэлдэнэбди.

Сербидэ "Субботица» гэhэн уласхоорондын фестивальда май соо уригданхайбди, мүн Красноярскда болохо фестивальда декабрь соо ошохобди. Болгари, Индонези, Латинска Америкэ, Канада, Хитад, Япон, Урда Солон-гос ошохо ехэ түсэбтэибди, урилгатайбди. Нютагаархидаа, үбшэн ухибүүдые ("Доктор-клоун" гэжэ программатайбди) оройдоошье мартадаггуйбди. Ярууна, Агаар гастрольдо hаяар гарахамнай. "hэеы гэр тухай домог" гэhэн зужэг олондо hайшаагдадаг байна, юуб гэхэдэ, үхибүүд өөhэдөө hэеы гэр бидэнтэй барилсана. Тывагай Хүүхэлдэйн театртай харилсаатаи болонхойбди, тэдэндээ туhалдагбди, хойто жэл Тыва Республикын 60 жэлэйнь ойдо урилгаар Кызыл айлшал-хабди. "Байкальское кольцо» ("Путь кочевни­ка) гэhэн регионууд хоорондын фестиваль-наи заншалта болонхой. Бултыетнай түрэл "Ульгэр" театртаа (директор Н.Б.Шагдырова) ерэжэ, бага наЬаяа дурсахыетнай, хүүгэдээ баясуулхаяа асархыетнай уринабди.

Эрдэни Бато-Очирович, Танаа мэргэжэлтэ hайндэрөөртнай хани халуунаар унэн зүрхэнhөө амаршалнабди, зохёохы ажалтнай саашадаашье золтой, золгоhон нүхэдтнай зугаатай, баяртай байхань болтогой!

-  hайн даа.

Читайте также