ЭТИГЭЛЭЙ ХАМБЫН 2013 ОНОЙ ЗАНШАЛТА НААДАНУУД

«…Ундаан үгы Лама, Гурбан Эрдэниин адистидта,

Оһол үгы үргэлжэ шадагша ухаан бэлиг түгэлдэр,

Ушаралта арбые шухала бүридэһэн ба

Урдын огто хуряаһан буянаар баялиг залуу нүхэрэй

Ушарһан табан согсо энэ алтан Сүмбэр уула мэтэ

Онсо эрдэниин шэмэгтэй бэетнай эмгэнэл үгы амар уу?

Оһол муу энэ сэмүүнэй саг балшаг шабарһаа хирэ үгы

Ургаһан нютаг баряа энэ сэсэг мэтэ табан согсын найлзуур модон

Уршагта табан хүсэлэй хюруу мүрдэрөөр хөөнэгдэл үгы тунгалаг сайн уу?

Ум сайн, амгалан болтогой!..»

 

Дээрэ нэрлэгдэһэн заншалта нааданууд эдэ үгэнүүдээр эхилхэ байна. Газар дэлхэйдэ ээлжээтэ түрэлдөө хүмүүнэй бэе оложо мүндэлһөөр, арадай хэрэгтэ ами наһаяа зорюулһан, Буддын шажанай хэрэгые хүтэлбэрилжэ, найрамдалай түлөө үдэр бүхэнөө зорюулһан гэгээн түрэлтэ Этигэлэй Хамбын алтан дэлхэйдээ дахинаа бусажа ерэһэндэ маша ехэ баяртай, Бодисадын үндэр нэрэдэ зорюулһан ээлжээтэ 9-дүгээр наадануудтаа Буряад дайдымнай бүхы дасанууд хабаадаха. Хамтадаа хэды дасануудтай арад гээшэбибди гэжэ һануулангаа, нэрлэжэшье болохол даа:

 

1. Балдан-Брайбун дасан. 1730 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Бато Шареев

1. Тамчын дасан «Гандан Даржаалин». 1741ондо баригдаһан.

                                                           Шэрээтэ лама Солбон Аюшеев

1. Ивалгын дасан «Даши Чойнхорлин». 1945 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Аюр Цырендылыков

1. Агын дасан «Дэчэн Лхундублин». 1811 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Бадма Цыбиков

1. Дэрэстэйн дасан «Лхундуб Дэчэнлин». 1749 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Жаргал Норбоев

1. Хэжэнгын дасан «Даши Лхунболин». 1756 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Гармажаб Жамбалов

1. Түгнэ-Галтайн дасан «Даши Чойнхорлин». 1757 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Алдар Ванчиков

1. Бултамуурай дасан «Дамчой Рабжаалин». 1757 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Жамьян Батоцыренов

1. Үшөөтын дасан «Дэчэн Рабжаалин». 1773 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Баир Чагдуров

1. Анаагай дасан «Гандан Шаддублин». 1775 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Лэгсэг Дарижапов

 

1. Сүүгэлэй дасан «Даши Чойнпэлин». 1801 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Алдар Шойнхоров

1. Гүнэйн дасан «Даши Чойнхорлин». 1802 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама

1. Санагын дасан «Даши Пунцоглин». 1810 ондо баригдаһан.

                                                           Шэрээтэ лама Дагба Нимаев

1. Юрөөгэй дасан «Чойдан Даржаалин». 1811 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Батор Шарапов

1. Һартуул-Булагай дасан «Геден Пунцоглин». 1816 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Баяржаб Раднаев

1. Гэгээтэйн дасан «Дамба Брайбун». 1816 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Аркадий Чойдонов

1. Хэрэнэй дасан «Дэчэн Рабжаалин». 1817 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Балдан Базаров

1. Баргажанай дасан «Гандан Шаддублин». 1818 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Сэдэн Намжилов

1. Хурамхаанай дасан «__».1818 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Олег Намжилов

1. Шулуутын дасан «Гандан Даржаалин». 1825 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Чингис Ешеев

1. Үзөөнэй дасан «Даши Тубденлин». 1825 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Баир Ирдынеев

1. Чисаанын дасан «Гандан Чойнпэллин». 1826 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Жаргал Баиров

1. Шэбэртын дасан «Даша Лхундублин». 1826 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Батор Бадмаев

1. Эгэтын дасан «Дамчой Рабжаалин». 1826 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Амгалан Дашицыренов

1. Зугаалайн дасан «Дэчэн Чойнхорлин». 1826 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Баатар Митупов

1. Суулгын дасан «Сунраб Шарбаблин». 1830 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Дондог Балданов

1. Бургалтайн дасан «Дондуб Норбуулин». 1830 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Зоригто Доржиев

1. Хойморой дасан «Дэчэн Рабжаалин». 1917 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Цультим Нелтанов

1. Угданай дасан «Соднам Рабжаалин». 1991 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Түмэн Ринчинов

1. Улаан-Удын дасан «Жанчуб Допанхан». 1995 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Баир Аюшеев

1. Шэтын дасан «__». Шэрээтэ лама Баир Цымпилов
2. Усть-Ордагай дасан «Түбдэн Даржаалин». 1999 ондо баригдаһан.

Шэрээтэ лама Саян Гунтупов

Нааданай эхиндэ урда жэлнүүдтэ үнгэрһэн найман нааданда илажа тодорогшодой жагсаал хараалагданхай. Жагсаалда хабаадалсаха барилдаашад гэбэл:

Михаил Дамбиев, Олег Болонев, Борис Цыренов, Пунцог Дарижапов, Нима-Цырен Нимаев, Жаргал Элбэнов, Иван Гармаев, Зоригто Цырендондопов, Леонид Замбалаев, Ринчин Санжиев, Сэбэг Максаров, Артем Раднаев гэгшэд.

Һур харбагшад: Балдан Дугаржапов, Борис Дондоков, Баир Шагдаров, Гонгор Тучинов, аха дүү Бальжинима, Доржо Цыремпиловтэн.

Түрүүлжэ ерэһэн гүйгөөшэд гэхэдэ: «Баргон» Нүхэдэй дасан, «Султан» Агын дасан, «Галифакс» Зугаалайн дасан, «Радар» Нүхэдэй дасан, «Кораблик» Гэгээтын дасан, «Ноехоной һаарал» Балдан Брайбун дасан, «Хаян Хирва» Диваажан дуган.

 Анатолий Андреевэй Ендон Цыденовэй үгэнүүд дээрэ бэшэһэн «Гэдээн Баабай» гэжэ нютагай дууе Лубсан-Нима Дармаев Хамбын нютагайхид дуулаха юм байха.

Наада нээлгын баяр дээрэ Пандида Хамба лама Дамба Аюшеев, Буряад Республикын Толгойлогшо-Правительствын Түрүүлэгшэ Вячеслав Наговицын, бусад тушаалта нюурнууд, тиихэдэ хүршэ Эрхүү можын, Забайкалиин хизаарай, Монгол ороной түлөөлэгшэд хабаадажа, амаршалгын үгэнүүдые хэлэхэ.

 Энэ жэлэй нааданай һонирхолтой зүйл гээ һаа, Лондондо үнгэрһэн Паралимпийскэ наадануудта илажа, хоёр алтан медальнуудта хүртэһэн Тимур Тучиновые онсолон ёһолхо гээд хараалагданхай.

Тамирай мүрысөөнүүдһээ гадна соёлой, урлалай ажал ябуулагшад үргэнөөр хабаадалсаха юм гээд дуулганабди.

Нааданай эмхидхэлэй хорооной гэшүүн Жалсан лама иимэ нэгэ нэмэлтэ мэдээсэл үгэбэ: «Энэ жэлдэ шажанай талаар гайхамшагта үйлэ хэрэг бүтэжэ байна. Орос гүрэнэй Юрэнхылэгшэ В. В. Путинай хандиб болгожо үргэһэн мүнгөөр манай Буряад ороной шэдитэй хоер газарта – Эргэ-Бүүргэ болон Талын-Харганаада дуганууд бодхоогдожо эхилээ. Эргэ-Бүүргэ нютагай Манзэшэрэ Бурханай буумалтай газар ушарһаа, Манзэшэрын Дуган Заяа Хамбын тагаалал болоһон газарта Сагаан Дара Эхын дуган, мандалай маягаар, баригдажа байна.

2009 ондо, Оросой Юрэнхылэгшэ байхадаа, Д. А. Медведев Ивалгын дасан морилжо, Этигэлэй Хамбатай бараалхажа гараа бэлэй. Энэ үйлын ушар боложо, засагай талаһаа 6 сая түхэриг мүнгэн буугаа, энэ зоосоор 2 000 толгой хонид худалдагдан абагдаа бэлэй. Энэ жэлдэ 300 толгой түлгэ дүрбэн аймагууд руу ябуулагдаа. Энэ болобол, үнэхөөр бурханай номой ёһоор, үгэлигэй барамидын бүтээл болобо ха юм даа.»

 Ерэхэ һарын эхиндэ үнгэрхэ Этигэлэй Хамбын нааданай гуримуудта хубилалтануудай оруулагдаа болобол, та олондоо дуулгажа байхабди.