Театрай залуу дуушад Аюна Базаргуруева, Намхайн Мөнхзул, Мэргэн Санданов, Сультим Дашипылов мүн Монголhоо Нарангэрэлэй Ундрал гэгшэд Билигмаагаа дэмжэжэ, тайзан дээрэhээ харагшадаа баясуулаа hэн.
Билигмаа Зүдхэли нютагта Агын тойрогой Тогто хуасай омогой Ринчинэй Жамбалай ехэ бүлэ соо наймадахи үхибүүн боложо түрэhэн юм. Аба эжынь 11 хүүгэдые үндылгэжэ, гарыень ганзагада, хүлыень дүрөөдэ хүргэжэ, бултыень хүнhөөл дутуугүй хүнүүд болгожо табиhан байна. Бага наhаниинь юрын буряад хүүгэдээхитэйл адли байгаа – хотонойнгоо хүүгэдээр наадажа, урда хадаяа гаража, сэсэг түүhээр, тибhэ малтажа эдиhээр, Зүдхэли, Эреэбхэй горхонуудтаа умбаhаар, жаргалтайгаар лэ өөдөө болоhон хүн гээшэл даа.
Бага наhанhаа хойшо дуулаха дуратай байгаа, хүүгэдэй сэсэрлигэй тайзан дээрэ түрүүшынхиеэ дуулаhан юм. Юрий Ирдынеевэй “Табан хурган” гээд дуу табан хүүгэд дуулаха, тиихэдэ Билигмаа эгээл жааханиинь хадаа, бишыхан Шэгшүүдэй боложо дуулаха.
Эжы абань дууша зон. Гэртээ Билигмааhаа ехээр дуулажа байдаг хүн байгаагүй гэлсэдэг, эжынь “Билигма, бү гүнгиныш даа, хашартай” гэжэ номгоруулдаг байhан юм ха. Билигмаада аба эжын дамжуулhан хоолой байна гэжэ хэлэжэ болохо. Аха дүүнэрынь бултадаа дууладаг, юрэдөө дууладагүй хүн гэжэ бүлэдэнь үгы юм.
Оперын дуушан мэргэжэлтэйшье hаа, Билигмаа буряад дуу дуулаха аргагүй дуратай. Юундэб гэхэдэ, буряад хэлэн – түрэл хэлэниинь, багаhаань буряад дуугаал дуулажа үндыhэн басаган ха юм.
«Сансар» студиин бэлдэжэ гаргаhан энэ проект гурбан дискhээ бүридэнэ: 1-дэхи диск соонь классическа дуунууд – аари, романснууд. 2-дохи диск соонь hайхан буряад, мэдээжэ дуунууд оронхой: Б. Цырендашиевай, Ю. Ирдынеевэй, А. Андреевэй, Н. Дамирановай гээд лэ олон дуун. 3-дахи дискэнь шэнэ дуунуудhаа бүридэнхэй. Монголой, Буряадаймнай нэрэтэй композиторнуудай шэнэ буряад дуунууд: Базыр Цырендашиевай, Н. Жанцанноровой, Б Шаравай, Б. Бальжинимаевай, Г. Баттулгын, арадайш дуунууд байха. Дуушамнай энэ диск бэшэхэдээ, зорижо Улаан-Баатар ошожо, буряад магтаал, дуунуудаа Монголой оперно театрай симфоническа оркестртэй дуулаhан байна. Тэндэ оркестрэй бэшэлгэ хэхэдэ ехэ hайн студинууд олон байдаг. Харин классическа дуунуудаа дирижер Владимир Рыловтэй Москвагай Гостелерадиогой оркестртэй бэшэhэн юм.
Дискын арайхан нара хараагүй, бэлдэгдэжэ байха үедэ, шэнэ жэлэй гарамсаар, абань бурхандаа мордоо. Хүл дээрээ, хүхюу ябаhаар. 84-тэй абатаяа суг хоюулан “Аргалиин дабаанда” гэжэ дуу дуулахаяа бэлдэжэ байгаа, энэ дискын гарахые ехэл хүлеэдэг байгаал даа. Хаа-яаа Улаан-Үдэ ерэхэдээ, заатагүй буряад дуунай концерт ошожо шагнаха дуратай байhан. Тиигээд лэ Билигмаа энэ дискэеэ абынгаа дурасхаал сэдьхэлдээ мүнхэлжэ, «Абын үндэр үреэлээр» гээд нэрэ үгөө бэлэй, юуб гэбэл, энэ диск, энэ концерт абань аргагүй хүлеэhэн юм…
«Би артист болохогүйб, автобуста hуугаад ябажал байхаш, нэгэ мэдэхэдэш залууhаа үhэншни сайшанхай байха» – гэжэ нэгэ сугтаа hураhан басагандаа жаа байхадаа хэлэhэн байдаг. Теэд, мүнөө? «Театрай гол дуушан болохын тула хүндэ ехэ эрмэлзэл хэрэгтэй. Залхуурангүй ажал хэхэ хэрэгтэй, үшөө элүүр мэндэ бэе байха ёhотой, харин эгээн түрүүн ажалшал байха хэрэгтэйл даа», – гэжэ Билигмаа Ринчинова хөөрэдэг. Дуушан болоол даа!.
Дуушанай гэр бүлын арбаад зон тэрэ үдэшэ тайзан дээрэ гараhан байна. Дууша басаганайнгаа амжалтые дэмжэжэ, олоороо орожо ерээ бэлэй. 2004 он Билигмаада дуунай талаар ехэ амжалтатай жэл болоо. Үбэлынь Бадма Балдаковой конкурсда Гран-при шан абаhан байгаа. Балдаковай романс дуулажа дипломдош хүртөө. Энэл жэл суута, манай Буряадhаа гарбалтай бас хоолойтой, Москвагай Чайковскийн конкурсда жюридэ hуудаг байhан Пүрэвдоржын романс, ааринуудай урилдаанда орожо, түрүүшын hуури эзэлhэн байна. Оролдожо жэлэй эрхим DVD бүтээhэн ажалайнь олоной дэмжэлгэдэ хүртөөд байхада, омогоржол ябамаар лэ даа.
