Нёдондо жэлэй Буряад хэлэнэй заншалта hайндэрэй үедэ Улаан-Үдэ хотын Захиргаанай Залуушуулай хэрэгүүдэй талаар хүтэлбэриин ухаалан байгуулhан, тэдэнэйл үүсхэл оролдолгоор аяндаа гараhан «Хүхюу буряад» гэhэн мүрысөөмнай заншалта боложо, Сагаан hарын эдэ үдэрнүүдтэ тайзан дээрээ гараба гээшэ.
Хүхюу буряад. Энэмнай юун гээшэб? буряад ороной нютаг нугануудаар, илангаяа хүдөө тосхонуудта ямарханшье уридшалан хараалагдаhан даабари үгыгөөр, юрэл хүхюу хөөрөөнүүдые дэлгэжэ, зониие хүхеэжэ ябадаг хүнүүд элбэг байдаг. Энэ ушар хараадаа абажа, иимэрхүү hонин, худалшье гээ hаа худал, үнэншье гээ hаа үнэн, юрэдөөл үнэн худал хоёрой хоорондуур хөөрэлдэжэ байдаг ушарые тайзан дээрэ гаргаха бодол Улаан-Үдын Захиргаанай Залуушуулай хэрэгүүдэй талаар хүтэлбэриин дарга Э. Ч. Дымчиковай ударидалга доро мүндэлжэ, ябан ошон замаа оложо, хоёрдохиёо тайзан дээрээ гараба гээшэ.
16 наhа хүрэтэр эдиршүүлэй дундаhаа Буряадай нэгэдэхи үндэhэн лицей-интернадай hурагша Дарима Цыренжапова «Түрэ дээрэ» гэhэн зохёол уншажа, гурбадахи hуурида, тиихэдэ Иисэнгын (Ярууна) дунда hургуулиин hурагша Аюша Чимитов «Хоёр хүбүүдэй хөөрэлдөөн», Алтайн (Хяагта) дунда hургуулиин hурагша Бимба Чагдуров «Намтай болоhон нэгэ ушар» гэhэн хөөрөөнүүдээрээ тус тустаа хоёрдохи hууринуудые, нэгэдэхи лицей-интернадай hурагша Бата Гомбоев «Урагшаа» гэhэн хөөрөөгөөрөө нэгэдэхи hуурида гаража, тэдээндэ шагналнууд гардуулагдаа.
17-hоо 29 хүрэтэр наhатайшуулай дундаhаа Буряадай Хүдөө ажахын академиин оюутан Зоригто Сымбылов дунда мэргэжэлэй эмшэдые бэлдэдэг hургуулиин оюутан Аюур Гатапов хоёр илгаржа гараа.
30 наhанhаа дээшэ хөөрэгшэдэй дундаhаа шагналай түрүүшын hууринуудта Яруунын аймагай Эгэтын-Адагай Жаргал Спиридонов, Улаан-Үдэ хотоhоо Соёлмаа Архипова, тиихэдэ Ахын аймагай Хужар тосхоной Туяна Шарастепанова гэгшэд гараhан байна.
Богони хэмжээнэй зүжэглэмэл наадануудые дэлгэгшэдэй хоорондо үнгэрhэн мүрысөөндэ үндэhэтэнэй нэгэдэхи лицей-интернат, «Хараасгай» гэжэ соёлой түб, тиихэдэ Хэжэнгын Х. Намсараевай нэрэмжэтэ hургуулиинхид илгаржа гараа.
Үншэржэ болон эхэ эсэгын харгалза үгы боложо үлэhэн хүүгэдэй Гүрэнэй hуралсалай эмхиhээ хабаадагшад тайзан дээрэ гаража, энэ мүрысөөндэ эдэбхитэй хабаадаhан Хяагтын аймагай Һубагтын хүүгэдэй байшанда шагнал барюулаа.
Мүн лэ шагналда хүртэгшэдэй дунда буряад хэлэн дээрэ хөөрөөнүүдые дэлгэhэн ород яhанай хүбүүд байгаа. Нэрлэбэл: Мухар-Шэбэрэй аймагай Боомой hургуулиин hурагша Николай Попов, Загарайн аймагай Эрхирэгэй hургуулиин hурагша Алексей Печкин, тиихэдэ Хэжэнгын аймагhаа Виталий Нестеров гэшэд харажашье, швагнажашье hуухада урматай, hонин байба бэлэй.
Үдэшын эсэс тээшэ харагшадай анхарал эзэлжэ, эгээл hайшаагдаhан хүхюу буряад гэжэ тодорходоо, Захааминай аймагай Санагын дунда hургуулиин эхин ангиин hурагша, бишыхан Амгалан Намсараев нэрлэгдэбэ. Энэ жэлэй мүрысөөнүүдтэ Захааминай аймаг hайн бэлэдхэлтэй хабаадаа гэжэ анхармаар, Санагын дунда hургуулиин дэргэдэ хүүгэдтэй хүдэлдэг, республика дотороо мэдээжэ соёлой ажал ябуулагша Борис Тарбаевай ударидалга доро эрхим амжалтануудые туйлаба гээшэ. Юуб гэхэдэ республикын «Хүхюу буряад» гэhэн мүрысөөнэй Гран-при шагналда мүн лэ Санагын hургуулиин hурагша Арсен Цыренов хүртөө ха юм.
Зай, одоол танхим соомнай нэрьемэ альга ташалган болохонь бэзэ – тайзан дээрэмнай бултанhаа бэрхээр наадажа илаhан, энэ мүрысөөнэй Гран-при шагналда хүртэhэн, Захааминай аймагай, Санагын дунда hургуулиин hурагша Арсен Цыренов!
Эстрадын мэдээжэ дуушан Дулма Сунрапова, тэрэл үндэhэн лицей-интернадаймнай уран бэлигтэн, тиихэдэ республикын Һээр шаалганда шалгаржа гарагшад хүхюу буряадуудаа дэмжэжэ, тайзанай шэмэг боложо гараа.
Шог хөөрөөнүүдые зоной дунда үргэнөөр дэлгэрүүлгэ хадаа хэлэ хүгжөөхэ олон тоото арга хэмжээнүүдэй нэгэн байбал, хэлэнэй хохидолдо оролгын ябадалда горитойхон hаад болохо hэн бэзэ гэhэн зорилго энэ мүрысөөнэй урда табигдаhан юм. Удхатай хөөрөөн, тэрэнэйнь hонирхолтой тала, тайзан дээрэ бэеэ абажа байлга, харагшад болон шагнагшадые этигүүлхэ шадабари болон бусад таланууд дүн гаргалгын үедэ хараада абтана.
