Эхэ түрэл буряад хэлэеэ дэлгэрүүлхэ гээшэ хүн бүхэнэймнай нангин уялга гээшэ гэжэ hүүлэй үедэ үдэр бүри шэхэнhээмнай таhархаяа болинхой. Эндэ гүрэнэй үүргэ ехэ, гэбэшье гүрэн түрэдэ найдаад hуужа байхадамнай хэлэмнай өөрөө дэлгэржэ хүгжэхэгүй, элинсэг гарбалайнгаа сахижа ябаhан заншал гуримууд дээрэ үндэhэлэн баяжуулха, сахин гамнаха юумэмнай мүнөө үедэ хэлэн лэ болоод байна гээбы. Хүн зоной ажабайдалай алишье талые абажа харахада, яабашье, хэлэн дээрэл үндэһэлһэн байдаг. Хэлэгүй яагаад тїїхэеэ мэдэхэбибди? Яагаад соёлнай хүгжэхэб? Дуун, хүгжэм, зүжэг нааданууд, уран зохёол, эжы, абын, багшын, аха захатанай һургаал яагаад залуу һүрэгтэ ойлгуулхаб?
Мэнэ hаяхана, мартын 21-дэ Буряад театр соо үзүүлэгдэhэн мүнгэн туhаламжаар байгуулагдаhан буряад хэлэ дэмжэхэ зүёлнүүдэй ехэ наадан дэлгэрээ. Эндэ зургаан зүйлөөр шалгарhан зондо шагналнууд гардуулагдаа.
«Хэблэлэй эрхим түлэб» гэhэн нэгэдэхи зүйлөөр шагналнууд ород-буряад толи байгуулжа 3-дахи hуури эзэлhэн Ольга Гармаевна Макарова Людмила Викторовна Аюшеева хоёрто, hарадаа нэгэ удаа гаража байха «Будамшуу» гэhэн 3-hаа 10 хүрэтэр наhанай хүүгэдэй шэрдэжэ баймаар сэтгүүл байгуулhанай түлөө 2-дохи hууриин шагнал Санжи Нимаевич Шагжинда, тиихэдэ «Юртэмсын шубуун» гэhэн түлэбэй түлөө 1-дэхи hууриин шагнал Түнхэнэй аймагай Екатерина Борисовна Балдановада барюулагдаhан байна.
«Эрхим IT-түлэб». Энэ хоёрдохи зүйлөөр шагналнууд гардуулагдаа гэбэ:
3-дахи hуури Андрей Петрович Тимофеевтэ, смартфонуудта хэрэглэгдэхэ ород-буряад толиин түлөө.
2-дохи hуури Алексей Дашанимаевич Аюшеевтэ, үльгэр онтохонуудые сахим дэлгэстэ хараха арга байгуулhанай түлөө.
1-дэхи hуури Баир Зоригтуевич Дармаев Булат Саянович Дамдинов хоёрто, ород-буряад яряанай толиин түлөө.
«Абаахайн бусайдаhанда оруулагдаhан эрхим түлэб» гэhэн гурбадахи зүйлөөр:
3-дахи hуури Мира Баировна Мункуевада, Буряадай республикын үндэhэтэнэй нэгэдэхи лицей-интернадай бүлэг. «Мүнгэн дугы» гэhэн интернет-талмайн түлөө.
2-дохи hуури Арсалан Баярович Аранзаевта «Унаган» гэжэ буряад хэлэ үзэхэ буудалай түлөө.
1-дэхи hуури Намжилма Нанзатовна Бальжинимаевада «Мүнгэн тобшо 3D» гэhэн буудалай түлөө.
«Эрхим хараха болон шагнаха хэрэгсэлнүүдэй түлэб» гэhэн дүрбэдэхи зүйлөөр:
3-дахи hуури Бальжинима Баторович Дамбаевта, «Алтан наран» гэжэ хүүгэдэй дамжуулгын түлөө.
2-дохи hуури Максим Дашинимаевта, «АТВ», сэнхир дэлгэстэ буряад хэлэнэй хэшээлнүүдэй түлөө.
1-дэхи hуури Баир Григорьевич Жигмитовтэ, «Буряад хэлэн – 16 сагай туршада» гэhэн хэшээлнүүдэй түлөө.
«Эрхим hургуулинууд болон hуралсалай арганууд» гэhэн табадахи зүйлөөр:
3-дахи hуури Цымжит Бадмажаповна Базаровада «Буряад хэлээр гэрэйнгээ даабариие суг хэе» гэhэн хүдэлмэриин түлөө.
2-дохи hуури Янжина Александровна Данзановада буряад хэлээр «Заахан Бэрхэ» гэhэн хэшээлнүүдэй түлөө.
1-дэхи hуури Булат Саянович Шагжинда дунда hургуулинуудай дэргэдэ буряад hургуулинуудые байгуулга гэhэн хүдэлмэриин түлөө.
«Буряад хэлэнтэеэ суг эрхим амаралта» гэhэн зургаадахи зүйлөөр:
3-дахи hуури Соелма Доржиевна Раднаевада «Наадахал дурамни хүрэнэ даа» гэhэн түлэбөөр. Хурамаанай аймаг.
2-дохи hуури Чимита Кимовна Дамдиновада «Хүүгэдтэ хэлэ – наадан хоорондуур» гэhэн түлэбэй түлөө.
1-дэхи hуури Баир Цыремпилович Гомбоевто «Үльгэршэнэй гэр (hэеы гэр), Буряадай үндэhэн зүйлнүүдые дэлгэдэг байшан» гэhэн түлэбөөр.
Үдэшын шэмэг боложо хатар наадануудаа дэлгэhэн үндэhэтэнэй нэгэдэхи лицей-интернат hургуулиин дэргэдэхи хүүгэдэй урлалай наймадахи hургуулиин бишыхан артистнарай hонирхолтой хатар дуунууд, тиихэдэ «Мүнгэн хонхонууд» гэhэн мэдээжэ бүлгэм, «Хүхюу буряадууд» Бата Гомбоев, Вячеслав Уландаев хоёр, залуу эстрадна дуушан Дарима Цырендондопова, тиихэдэ оперымнай дуушан, Россиин габьяата артист Дамба Занданов гэшэдые баяртай харагшад халуунаар альга ташан угтаал даа.
Эхэ хэлэеэ аршалха, абарха талаар ажал хїдэлмэринїїд хїїгэдэй дунда їргэнєєр дэлгэрээ hаа, энэ хэрэгэй hайн хойшолонтой байхань дамжаггїй. Эндэ hургуулинуудайл їїргэ тон ехэ байха ёhотой. Энэ талаар манайда юу хээн биил даа. Хамагай эхиндэ – багша! Ямарханшье мэргэжэлтэй боложо ургаhан хїн бїхэн їдэр hїнигїй, їргэhэ нойргїй, єєрынгєє мэргэжэлдэ їнэн сэхээр алба хэдэг багшын лэ альган дээрэhээ ажабайдалайнгаа аянда гарадаг ха юм. Мїнєє Улаан-Їдын гудамжаар, хотын унаа соогуур буряад хэлэн дээрээ хєєрэлдэжэ ябадаг хїнїїдэй тоо олон болоо гэжэ эли, тэрэ мїртєє хэлэ мэдэхэ залуушуул олошоржо байна гэжэ анхардагдана. Энэнь бултадаа гарта хїлтєєрєє оролдожо ороhоной хойшолон юм аа гї гэжэ hанахаар, хойшодоошье иигээд байха hаа, олон зоной оролдолго дэмы бэшэ байгаа гэхээр.
