2014.07.16. ЛХАГВА ГАРИГ
Улаанбаатар хот, Гадаад харилцааны яамны
хурлын “Зөвшилцөл” танхимд
08.00 – 08.30 Хуралд оролцогчдыг бүртгэж, мандат олгох.
/Гадаад харилцааны яамны хойд хаалга/
08.30 – 10.00 “Буриадын Алтаргана наадам, түүний түүх, үр нөлөө” олон улсын эрдэм шинжилгээний
хурлын нээлтийн ёслол.
10.00 – 11.00 Нэгдсэн хуралдаан
/Гадаад харилцааны яамны хурлын “Зөвшилцөл” танхимд/
11.00 – 11.20 Цайны завсарлага
11.20 – 13.00 Салбар хуралдаанууд
13.00 – 14.00 Үдийн хоол, чөлөөт цаг
14.00 – 15.30 Салбар хуралдаанууд
15.30 – 15.50 Цайны завсарлага
15.50 – 17.10 Салбар хуралдаанууд
17.10 – 17.40 Хурлын хүрээнд нэгдсэн ярилцлага
17.40 – 18.00 Хурлын хаалтын ажиллагаа
/Гадаад харилцааны яамны хурлын “Зөвшилцөл” танхимд/
18.00 – 20.00 Оройн зоог /Тусгай урилгаар/
2010.07.17. ПҮРЭВ ГАРИГ
9.00 – 12.00 Хэнтий аймгийн Дадал суманд болох “Алтаргана-2014” наадамд оролцох зочдыг үдэн мордуулах
АЛТАРГАНА-2014 НААДМЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ
ҮНДЭСНИЙ ХОРОО
ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРЛЫГ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ
ДЭД ХОРОО
“БУРИАДЫН АЛТАРГАНА НААДАМ, ТҮҮНИЙ ТҮҮХ, ҮР НӨЛӨӨ”
олон улсын эрдэм шинжилгээний хурлын
ДЭЛГЭРЭНГҮЙ ХӨТӨЛБӨР
08.00 – 08.30 Бүртгэл, мандат олголт
08.30 – 10.00 Нээлтийн үйл ажиллагаа
Хөтлөгч: “Алтаргана-2014” наадмыг зохион байгуулах үндэсний хорооны гишүүн, Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах дэд хорооны нарийн бичгийн дарга, БСА-ийн ерөнхийлөгч, МУБИС-ийн МоСС-ийн багш, доктор /Ph.D/, дэд профессор М.Одмандах
Нээлтийн үг: “Алтаргана-2014” наадмыг зохион байгуулах үндэсний хорооны дарга, ССАЖЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга П.Алтангэрэл
Мэндчилгээ: Ерөнхий сайд Н.Алтанхуягийн илгээлт мэндчилгээ
Ерөнхий сайдын зөвлөх, Үндэсний хорооны дэд дарга М.Хүдэрбаатар
Мэндчилгээ: Соёл, спорт, аялал жуулчлалын сайд, УИХ-ийн гишүүн Ц.Оюунгэрэл
Мэндчилгээ: Алтаргана наадмыг санаачлагч, үүсгэн байгуулагч Ц.Балдандорж, Б.Мөнхжаргал нарын түүхэн дурсамж өгүүлэл, баярын мэндчилгээ
НЭГДСЭН ХУРАЛДААН
Нэгдсэн хуралдааны дарга: Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах дэд хорооны дарга, БШУЯ-ны ШУБЗГ-ын мэргэжилтэн, доктор /Ph.D/ Д.Одгэрэл
Хурлын нарийн бичиг: “Алтаргана-2014” наадмыг зохион байгуулах үндэсний хорооны гишүүн, Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах дэд хорооны нарийн бичгийн дарга, БСА-ийн ерөнхийлөгч, доктор /Ph.D/, дэд профессор М.Одмандах
10.00 – 10.20 Үндсэн илтгэл: “Алтаргана наадам ардын дипломатыг хөгжүүлж байгаа нь”
“Алтаргана-2014” наадмыг зохион байгуулах үндэсний хорооны гишүүн, Буриадын өв соёлыг хөгжүүлэх сангийн ерөнхийлөгч, профессор С.Билэгсайхан
10.20 – 10.40 Үндсэн илтгэл: “Алтаргана наадмын өнгөрсөн, одоо, ирээдүй”
Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах дэд хорооны гишүүн, БСА-ийн гишүүн, МУБИС-БС-ийн багш, доктор /Ph.D/, дэд профессор А.Оюунтунгалаг
10.40 – 11.00 Нэгдсэн хуралдааны хүрээнд ярилцлага
11.00 – 11.20 Цайны завсарлага, чөлөөт ярилцлага
АСАЛБАР ХУРАЛДААН
Гадаад харилцааны яамны “Зөвшилцөл” хурлын танхимд
11.20 – 13.00 цаг
Хурлын дарга:
-Монгол улс, ШУА-ийн Хэл зохиолын хүрээлэнгийн Эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, доктор /Ph.D/, дэд профессор Б.Түвшинтөгс
-ОХУ, Буриад улс, Буриад улсын их сургуулийн Дорно дахины дээд сургуулийн Буриад уран зохиолын тэнхимийн эрхлэгч, доктор /Ph.D/, дэд профессор Л.Ц.Халхарова
11.20 – 11.35 Вагиндра үсгийн эвхэмэл тиг. Г.Гантогтох /Монгол улс, Буриад судлалын академийн гишүүн,
МУИС-ийн багш, доктор /Sc.D/, профессор/
11.35 – 11.50 Фестиваль «Алтаргана» в контексте событийной коммуникации и «изобретения традиции» Д.Ц.Бороноева, Т.Б.Дугарова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот/
11.50 – 12.05 Спортивно-культурные праздники как средство воспитания подрастающего поколения
на основе национальных видов спорта. (на примере Международного фестиваля «Алтаргана»)
С.Б.Бымбыгыденова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот/
12.05 – 12.20 Буриад аялгууны хоршоо үг өвөрмөц хэлцийн утга үүргээр хэрэглэгдэх нь. Л.Цэрэнчимэд
/Монгол улс, МУБИС-ийн МоСС-ийн МХШТ-ийн багш, доктор /Ph.D//
12.20 – 12.35 «Алтаргана» – буряад арадай соёл болбосоролой үндэһэ бүхэлхын һүлдэ тэмдэг.
Д.Д.Цынгуева /ОХУ-ын ӨБХ-ын Агын тойргийн Нэгдүгээр сургуулийн дэд захирал, доктор /Ph.D/
12.35 – 13.00 Асалбар хуралдааны илтгэлүүдийн хүрээнд ярилцлага
13.00 – 14.00 ҮДИЙН ХООЛ, ЧӨЛӨӨТ ЦАГ
14.00 – 14.15 Буряад хэлэн – “Алтаргана” нааднай хэлэн. Б.Намжилмаа /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот
“Мөнгөн товч” цахим хуудасны эрхлэгч/
14.15 – 14.30 К вопросу о языковой репрезентации концепта “Праздник” в бурятском языке. Т.Б.Тагарова /ОХУ, Эрхүү муж, Эрхүүгийн улсын их сургууль/
14.30 – 14.45 ХХI зууны эхэн үе дэх Буриадын утга зохиол: өнөөгийн байдал ба хэтийн төлөв.
Л.Ц.Халхарова /ОХУ, Буриад улс, БУИС-ийн ДДС-ийн Буриад хэлний тэнхмийн эрхлэгч,
доктор /Ph.D/, дэд профессор/
14.45 – 15.00 Московские буряты - жизнь вдали от родины. Н.Ч.Цыбенова /ОХУ, Москва хот, Буриадын өв
соёлын Уряал” ТББ/
15.00 – 15.15 Монгол хэлний халх, буриад аялгууны үгийн сангийн утгын хөгжил. С.Мөнхсайхан
/ШУА-ийн ХЗХ-ийн ЭША, доктор /Ph.D//
15.00 – 15.30 Монгол хэлний авианы тогтолцооны бүтэц дэх хэл шинжлэлийн тандалт судалгаа. Номин
(Аомин) /БНХАУ, ӨМӨЗО, Хөх хот, Өвөр монголын их сургууль/, Одончимэг /БНХАУ, ӨМӨЗО, Хөх хот, Дундад улсын үндэстний хэлний орчуулгын товчоо/
15.30 – 15.50 Цайны завсарлага
15.50 – 16.05 Шулуунууд дээрхи бэшэгүүд. Ц.С.Жанчипова /ОХУ-ын Өвөр байгалийн хязгаарын Агын тойрог, нэгдүгээр гимназийн буриад хэлний багш/
16.05 – 16.20 Бурятский язык: проблемы сохранения и развития (по материалам социологического
исследования). Л.Ю.Доржиева /ОХУ, Өвөр байгалийн хязгаарын Агын тойрог, Нийгмийн ухааны багш нарын мэргэжил дээшлүүлэх институт/
16.20 – 16.35 К этимологии названия “Бурят”. А.Л.Ангархаев, Г.Ц-Д.Буянтуева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, БУИС/
16.35 – 16.50 Алтаргана наадамд Дадалчуудын оруулсан хувь нэмэр. М.Ариунжаргал /Монгол улс,
Улаанбаатар хот, Зохиомж дээд сургуулийн багш, магистр/
16.50 – 17.05 Буриад хуримын тойрон бүжиг. Л.Эрдэнэчимэг /Монгол улс, Улаанбаатар хот, ССАЖЯ-ны
мэргэжилтэн, доктор /Sc.D/, профессор/
17.10 – 17.40 Хурлын хүрээнд нэгдсэн ярилцлага
17.40 – 18.00 Хурлын хаалтын ажиллагаа
/Гадаад харилцааны яамны “Зөвшилцөл” хурлын танхимд/
18.00 – 19.00 Амралт, чөлөөт цаг
Б САЛБАР ХУРАЛДААН
Гадаад харилцааны яамны хурлын №9 тоот танхимд
11.20 – 13.00 цаг
Хурлын дарга:
-Монгол улс, Эрдэм шинжилгээний хурал зохион байгуулах дэд хорооны гишүүн, БСА-ийн гишүүн, МУБИС-ийн БС-ийн багш, доктор /Ph.D/, дэд профессор А.Оюунтунгалаг
-БНХАУ, ӨМӨЗО, Хөлөнбуйр дээд сургуулийн Үндэстний түүх соёлыг судлах хүрээлэн, доктор, профессор Цэрэнбат
11.20 – 11.35 Мотив лебеди-прародительницы в легендах Хонгодоров и Хори-бурят. Б.С.Дугаров /ОХУ,
Буриад улс, Улаан-Үд хот, ИМБТ СО РАН/
11.35 – 11.50 Хятадын Хөлөнбуйрын буриад ястны хурим төрийн зан ёслолд холбогдолтой дуунууд.
Аминбөх /БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Хянган аймаг, Улаанхад хот, профессор/
11.50– 12.05 Репрезентации бурят в советской кинохронике: видимость повседневности. И.Н.Дашибалова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, ИМБТ, СО РАН/
12.05 – 12.20 Өүлэн эхийн шивэргэл гэзэг өнөөгийн буриад монголчуудад. Л.Оюунцэцэг /Монгол улс,
Буриад судлалын академийн эрдэмтэн нарийн бичгийн дарга, МУИС-ийн докторант/
12.20 – 12.35 Өнчин чавхдаст хялгасан хуур “Суухан хуур”. Ли Цэнгэл /БНХАУ, Бээжин хот, Дундад улсын хөгжмийн дээд сургуулийн докторант/
12.35 – 13.00 Бсалбар хуралдааны хүрээнд ярилцлага
13.00 – 14.00 ҮДИЙН ХООЛ, ЧӨЛӨӨТ ЦАГ
14.00 – 14.15 Шинэхээн буриадын уламжлалт ураг хуримын зан үйл дэх ардын дууны уламжлалын тухай Цэрэнбату /БНХАУ-ын ӨМӨЗО, Хөлөнбуйр аймаг, Хайлаар хот, Хөлөнбуйр дээд сургуулийн
Үндэстний түүх, соёлыг судлах хүрээлэн, доктор, профессор/
14.15 – 14.30 Эпическое наследие бурят в музейной интерпретации. Б.Ц.Гомбоев /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, Буриадын үндэсний түүхийн музейн гүйцэтгэх захирал, доктор /Ph.D/
14.30 – 14.45 Монгол ардын дуу “Өвгөн шувуу”-ны хувилбаруудыг харьцуулан судлах нь. Хун Мэй
/БНХАУ, ӨМӨЗО, Хөх хот, Өвөрмонголын Багшийн Их Сургуулийн Хөгжмийн дээд сургуулийн багш, доктор/
14.45 – 15.00 Бурятская борьба «Бухэ барилдаан». А.С.Сагалеев, Н.Б.Дагбаев /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд
хот, БУИС-ийн багш /
15.00 – 15.15 Өвөрмонголын буриадын хурим найрын хөгжил, хувьсалт. Ян Хун /БНХАУ-ын Хөгжмийн
их сургуулийн Номын сангийн захирал, Монгол бүс нутгийн хөгжим судлалын нийгэмлэгийн тэргүүн, доктор, профессор/, Ли Бадалаху /БНХАУ-ын Хөгжмийн их сургуулийн багш, магистр/
15.00 – 15.30 Образ Даян-Дээрх в монгольских обрядовых текстах. Л.С.Дампилова /ОХУ, Буриад улс,
Улаан-Үд хот, доктор, профессор, ИМБТ СО РАН/
15.30 – 15.50 Цайны завсарлага
15.50 – 16.05 Влияние социально-политических процессов глобализации на развитие бурятского этноса в Иркутской области. П.Н.Саганов /ОХУ, Эрхүү муж, Эрхүү хот/
16.05 – 16.20 Туяат лүндэн. М.Одмандах /Монгол улс, БСА-ийн ерөнхийлөгч, МУБИС-ийн МоСС-ийн багш, доктор /Ph.D/, дэд профессор/
16.20 – 16.35 Буриад монгол ардын дуу болон Тува ардын дуу дэх угсаа нэгтэй дууны тухай өгүүлэх нь. Жоу Сяоянь /БНХАУ-ын Дуу хөгжмийн дээд сургуулийн докторант/
16.35 – 16.50 Шинэхээн буриадчуудын идээн ундааны уламжлалт соёлын тухай дөхөм өгүүлэх нь
Нандахан. /БНХАУ, ӨМӨЗО, Хөлөнбуйр аймаг, Хайлаар хот, Хөлөнбуйр дээд сургуулийн Үндэстний түүх, соёлыг судлах хүрээлэнгийн ажилтан, доктор/
16.50 – 17.05 Ойконимические названия Хоринской степной думы Верхнеудинского округа.
Р.Г.Жамсаранова /ОХУ, Өвөр байгалийн хязгаар, Чита хот, ӨБХИС/
17.10 – 17.40 Хурлын хүрээнд нэгдсэн ярилцлага
17.40 – 18.00 Хурлын хаалтын ажиллагаа
/Гадаад харилцааны яамны хурлын танхимд/
18.00 – 19.00 Амралт, чөлөөт цаг
Илтгэлээ ирүүлж, эчнээгээр оролцогчид
/Хурлын эмхэтгэлд илтгэл нь хэвлэгдсэн/
1. Б.Сумьяабаатар /Монгол улс, УБИС-ийн Их сурхуй хүрээлэнгийн захирал, доктор /Sc.D/, профессор/ Бодон гэдэг үгийн утга
2. Нохойуруг хүгдүүд Баатарцогтын Ширнэн /Монгол улс, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлд референт, доктор /Ph.D// ХХ зууны монголын соён гэгээрэл, ардчилсан хувьсгалд буриадын оролцоо
3. Халбин Аюурын Самбуу /Монгол улс, БСА-ийн дэд ерөнхийлөгч, Идэр дээд сургуулийн багш, доктор /Ph.D/, профессор/ Буриад түмний “Алтаргана” наадам дэлхийн баяр болжээ
4. Гүндалайн Агиймаа /Монгол улс, МУБИС-ийн багш, докторант/ Буриад хэл, соёлоо хадгалж, өвлөн уламжилж, хөгжүүлэхэд “Алтаргана” наадмын нөлөө
5. Гэгээн /БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны Хөх хотын үндэсний их сургуулийн багш/ Чингисийн тэнгэрийн 12 дууны түрлэгийн тухай өгүүлэх нь
6. А.Н.Куклин /ОХУ, Йошкар-Ола хот, Марийн улсын их сургууль, Марийн хэл уран зохиолын тэнхмийн эрхлэгч, хэлбичгийн ухааны доктор, профессор/ Древнемарийские этноязыковые контакты (марийско-монгольские лексические параллели)
7. Е.В.Сундуева /ОХУ, Буриад улс, ВНЦ/ Бурятский этноним булагат как обозначение масти животного
8. И.А.Дамбуев /ОХУ, Буриад улс, ИМБТ СО РАН/ Монголоязычная топонимия в трудах исследователей восточной сибири XVII-XVIII вв.
9. М.В.Батуева /ОХУ, ӨБХ, Агын тойрог, ГАОУ ДПО “Агинский институт повышения квалификации работников социальной сферы”/ Истоки лирики Цырен-Дулмы Дондоковой
10. И.В.Булгутова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот/ Роль издательской деятельности в развитии современного литературного процесса Бурятии
11. М.С.Антонова /ОХУ, Санкт-Петербург хот/ Песенный фольклор бурят: к основаниям современной динамики и трансляции
12. Д.Б.Шойнжонова /ОХУ, ӨБХ, Чита хот, ӨБХУИС/ К вопросу о семантике временных полелогов современного бурятского языка
13. Г.Ц.Бадуева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд, БУИС/ Человек – природа – история в прозе К.Балкова
14. Н.Н.Николаева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, ИМБТ СО РАН/ Акциональная характеристика женского персонажа в Тюрко-Монгольском эпосе.
15. А.Д.Эрдынеева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, БУИС/ Буряадуудай модон гэртэ хабаатай үгэнүүдэй шэнжэлгэhээ.
16. Д.Д.Бадараев /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, ИМБТ СО РАН/ Оценка ситуации и настрой родителей учащихся в возрождении национального языка бурят-монгольского народа: социологический анализ
17. Ц.Б.Базарова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, Үндэсний номын сан/ Гарма-Доди Дамбаевай «Харгымнай эхин» гэжэ туужа соохи угсаатанай соелой үгын сан
18. Е.Ю.Дамдинова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот/ Буряад уран шүлэглэл соо зүүн зүгэй эхэнэрнүүдэй дүрэ зураглалга
19. А.Д.Дашиева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, БУИС/ Ценностные ориентации студенческой молодежи Бурятия в исторической ретроспективе и на современном этапе
20. М.Ж.Жигжитова /ОХУ, ӨБХ, Чита хот/ Великий сын бурятского народа
21. Л.Б.Бадмаева, Ж.Ж.Дашицыренов /ОХУ, ӨБХ, Агын тойрог, Агын дацан/ История святыни «Лойлон» Агинского храма Дуйнхор
22. Х-Ц.Д.Гомбожапова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, БУИС, сурган хүмүүжүүлэх ухааны доктор, профессор/ Особенности подготовки спортсменов – лучников в ВУЗе.
23. Б-Х.Б.Пурбуева /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, Буриад хэлний гуравдугаар гимназийн багш/ Буряад монгол арадуудай тоогой тэмдэг хүндэлдэг еhо заншал
24. Ю.Б.Рандалов /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, ИМБТ СО РАН/ Проблема роли социальных институтов общества в сохранении и развитии национальных языков
25. О.Г.Санжитова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, БУИС/ Оршон үеын байдалые шог ёгтоор, энеэдэ зугаагаар ухаалдин гаргалга
26. В.И.Семенова /ОХУ, Эрхүү муж, Эрхүү хот, ЭУИС/ Экспрессивные синонимы в эхирит-булагатском говоре бурятского языка (на примере глаголов со значением говорить)
27. С.В.Шойбонова /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот, ВСГАКИ/ Имена собственные как код культуры (на материале бурятской литературы)
28. А.А.Маглеев /ОХУ, Эрхүү муж, Эрхүү хот, улс төрийн шинжлэх ухааны доктор, дэд профессор, директор ИОГБУК «Центр культуры коренных народов Прибайкалья»/ Алтаргана-как символ бурят в современной политической действительности
29. Б.Цэрэндондог /Монгол улс, Сэлэнгэ аймаг, судлаач/ Буриад хэл аялгууны өнөөгийн байдлын тухайд
30. Б.Саандар /Монгол улс, доктор/ Баяндун сумын газарзүйн атласын тухай
31. Б.Доржпүрэв /Монгол улс, Дорнод аймаг, Дорнод дээд сургуулийн багш, магистр/ Буриад зоны модон байшин барих ёс жаяг, соёлын асуудалд
32. Г.Батзаяа /Монгол улс, Улаанбаатар хот, УБИС-ийн Монгол судлалын тэнхэм, доктор /Ph.D/, дэд профессор/ Буриад хэл, аялгууны үнэт зүйлс
33. В.Д.Патаева /ОХУ, Буриад улс, БУИС/ Буряадай хурим түрын ёhололнууд
34. Б.Б.Будаин /ОХУ, Буриад улс, Улаан-Үд хот/ Баргажан нютаг хэлэнэй мал ажалда хабаатай лексикэ
35. Улалжи (Жамц) /БНХАУ, Бээжин хот, Төвийн үндэсний дээд сургуулийн багш, доктор, профессор/ Хорчин бөөгийн шашины “дөрвөн дэгтэр” гэх хэллэг болон буриад бөөгийн шашны хоорондын харилцаа
