БАНДИДА ХАМБА ЛАМЫН ТУШААЛ ХЭРГЭМЭЙ ТОГТОҺООР 250 ЖЭЛЭЙ ОЙН БАЯРТА - ХОЁРДОХИ ҮДЭР

Юhэн hарын 27. Хэмжээ ябуулгын хоёрдохи үдэр Ивалгын дасанда «Буддын шажан Орос гүрэндэ» гэhэн эрдэм-дүршэлэй бага хурал Засагай газарай түлөөлэгшэд болон лама санаартанай хабаадалгатайгаар үнгэрөө. Тэрэл хоёрдохи үдэртөө, юhэн hарын 27-до Гомбо Цыдынжаповай нэрэмжэтэ Оперын театрай ордон соо Орос гүрэнэй дэбисхэр дээрэ Бандида хамба ламанарай тушаал хэргэмэй тогтоогдоhоор 250 жэлэй ойн баярай суглаан, уран бэлигтэнэй тоглолто үнгэрөө. Эндэ Буряад Республикын Толгойлогшо Вячеслав Наговицын, Арадай Хуралай Түрүүлэгшэ Матвей Гершевич, республикын засаг зургаанай бусад түлөөлэгшэд, Ивалгын дасанай ламанар XXIV Бандида хамба лама Дамба Аюшеев түрүүтэй, айлшад, бусад hүзэгтэн олоороо хабаадаа. Һайндэрэй тоглолтодо Оросой үндэhэн найрал хүгжэмэй шуулга Москвагай уласхоорондын хүгжэмэй байшангай захирал Владимир Спиваковой хүтэлбэри доро хабаадаба. Сергей Рахманиновай хүгжэмэй удаа энэ шуулгын гүйсэдхэлгэ доро манай Билигмаа Ринчинова Ольга Жигмитова хоёр дуушад Юрий Ирдынеевэй «Ногоон Дара эхын магтаал» гүйсэдхөө.

Буддын шажанай нангин найман тэмдэг хүтэлбэри болгон табигдаhан тоглолтые харуулха гэбэл:

1. БАДМА СЭСЭГ – ЦВЕТОК ЛОТОСА
   Зүүн зүгэй арадуудай хатарай «Лотос» бүлгэм 

1. ЭРДЭНИИН ШҮХЭР –  ДРАГОЦЕННЫЙ ЗОНТ 
   «АНАВАД ДАЛАЙ» Татьяна Доржиева гүйсэдхөө

Хүгж. Лудуп Очировай, үгэнүүдынь Д. Аюшеевэй 

1. ҮЛЗЫ УТАҺАН –  БЕСКОНЕЧНЫЙ УЗЕЛ  
   «УЗЕЛ СЧАСТЬЯ» Буряад Республикын Гүрэнэй цирк 

1. ЭРДЭНИИН БҮМБЭ –  ДРАГОЦЕННАЯ ВАЗА 
   «ГОМБО САХЮУСАНАЙ НҮХЭД»

Хүгж. Ц. Аюшиевай, үг. Д. Аюшеевай

Гүйсэдхэгшэд: Цыдып Аюшиев, Ангелина Тюстина 

1. ХОС ЗАГАҺАД –  ЗОЛОТЫЕ РЫБЫ

«АЛТАН ЗАГАҺАН» Буряад Республикын Гүрэнэй цирк

 

1. САГААН ЛАБАЙ – МОРСКАЯ РАКОВИНА  
   «ШИИРАБАЙ ХАМБЫН СУРГААЛҺАА»

Арадай хүгжэм Лүдэб Очиров найруулжа, гүйсэдхэбэ 

1.  ИЛАГУУҺАН (ИЛАЛТЫН) ТЭМДЭГ – ПОБЕДОНОСНОЕ  ЗНАМЯ 
    «ЗУУН МОТОРТО БУРХАН»

Буряадай үндэhэтэнэй «БАЙГАЛ» театр 

1. АЛТАН ХҮРДЭ – КОЛЕСО ДХАРМЫ  

21 ДАСАНАЙ МАГТААЛ – ВОСХВАЛЕНИЕ 21 ДАЦАНОВ

Тоглолтын сугларhан зоной анхарал эзэлhэн хоёрдохи хахадта Буряадай мэргэжэлтэ урлалай болон арадай уран бэлигтэнэй наадан дэлгэгдэжэ, Б. Мүнхболдын Ц-Х. Дарибазаровагай үгэнүүд дээрэ бэшэhэн 21 дасанай магтаал анха түрүүшынхиеэ зэдэлээ.

 

21 ДАСАНАЙ МАГТААЛНУУД, ТЭДЭНИИЕ ГҮЙСЭДХЭГШЭД: 

1. «Балдан-Брэйбун» дасан

Дамба Занданов, Ольга Шарапова

Оройн тэнгэриин аадар бороо,сахилгаатай,

Очирваниин орон - Отсон хаан түшэгтэй,

Арьяабалын шулуунда тодорһон маанитай,

Анхан холоһоо Эргэ Бүргэһээ эхитэй,

Заяа Хамбын рамнайтай “Балдан-Брэйбун” дасамнай. 

1. Тамчын дасан «Даша Гандан Рабжалин»      

«Тэмүүжин» хамталиг

 Хамаг Сэлэнгын арад жиндагай мүргэлтэй,

Хамбын хүрээнэй домогто үндэр соелтой,

Алтан Сэргэдээ Цамай бурхады залагша,

Алдарта юһэн хамбын солыень үргэгшэ,

Ашата “Даша Гандан Рабжалин” Тамчын дасамнай. 

1. Атаган-Дэрэстэйн «Лхундув Дэченлин» дасан 

Эдуард Жагбаев, Сэсэг Аюшеева

           Ахамад дээдын Цахар, Цономын домогтой,

Атаган зоной дайда арюудхан бодонхой,

Улаан Жамсаран сахюусын түргэн аршатай,

Урдада табиһан Хорчид гэгээнэй вантай

Аяа “Лхундуб Дэченлин” Атаган-Дэрэстэйн дасамнай. 

1. Анаагай «Гандан Шаддублинг» дасан

Бутидэй Дондог, Арюна Лодоева

           Хори Буряадай хоймор талада

Хара Махагалын һүр жабхалан үзүүлһэн,

Гүн шойрын эрдэмтэ багшанараар суурханхай,

Гороолхо зуун найман нангин субаргатай

“Гандан Шаддублин” эбэршэгүй Анаа дасамнай. 

1. Түгнэ-Галтайн «Даши Чойнхорлин» дасан    

Намхайн Мүнхзул, Дарима Цырендодопова

           Түгнын Зангинай модон сүмэеэ урилһаар,

Тэргын зүнгөөр һуурияа оложо түбхинөө

Хүнэй зэргэ алталмал Аюуша бурхантай,

Арад жиндагай элбэг үгэльгэ хандибтай

Абаралта “Даши Чойнхорлин” Түгнэ-Галтайн дасамнай 

1. Хэжэнгын«Дэчен Даши Лхунболин» дасан   

Жаажан, Болот Динганорбоевтан

           Хэбэд номхон Хэжэнгын дободо

Жаран Хашорай субаргаа энэрин зогсоол

Һайн сагай Шэгэмүни бурханай үргөөтэй,

Һама сахюусанай хёрхо харуултай

Жэнхэни “Дэчен Даши Лхунболин” дасамнай. 

1. Сүүгэлэй «Даши Чойпэллин» дасан    

Баиржаб Дамбиев, Эржэна Санжиева

          Зүүн хори угсаатанай анханай мүргэлтэй,

Зуунжэлнүүдэйш тооһондо һүр, шэгээ буураагүй,

Домнодог Ганжарвын гэгээнэй субаргатай

Дандарай шэрээтэ -  хубилгаанай үреэлтэй

Дэлхэйн шэмэг “Даши Чоймпэллин” Сүүгэлэй дасамнай. 

1. Агын «Дэчэн Лхундублин» дасан

Бэлигма Ринчинова, Мунко Батомункуев

           Арсалан сэнтиидэл мэтэ хадын үбэртэ,

Анха эртын шажанай гуримаар үндэрлэн,

“Шалдын” һургуулиин шэглэл бариһан намтартай,

Шара Цогчен дугандаа түбэд “Юмэй” хуралтай

Шагжаагай орон “Дэчен Лхундублин” Агын дасамнай. 

1. Гэгээтэйн «Данба Брэйбун» дасан

Алдар Дашиев, Сэсэг Бадмаева

           Гэгээн Дарма-Доди ламын толлолтой,

Гунриг дуганай шэмэглэл Дуйнхор шэрээтэй,

Наян тохой Алтан Майдариин дурасхалтай,

Набша сэсэгтэл ураар һалбархын шэнжэтэй,

Шабран хүсэтэ “Дамба Брэйбулин” Гэгээтэйн дасамнай. 

1.  Хэрэнэй«Гандан Даржалин»дасан     

Михаил Пирогов, Алена Мохосова

           Зурагтал сарюун уулата Түнхэндөө бодоод

Зуугаад мундаргануудай сууряа тодон оршоол

Урдын сагай урта зади модон тоншууртай,

Уран хэблэлэй алтан гадарта “Ганжууртай”

Урдалхы “Гандан Даржалин” Хэрэнэй дасамнай. 

1.  Баргажанай «Гандан Шаддублин» дасан

Батор Будаев, Цыпилма Аюшеева

          Юсэн тугта монголой уг түүхын дайда лэ

Юһэдүгээр шэрээтэ Соодойн Сэдэн лама лэ.

Буряад ороноо дэнзэлһэн Бархан ууламнай,

Бултандаа энэрилтэй Янжима бурхамнай,

Бүхэшэгүй “Гандан Шаддублин” Баргажан голой дасамнай. 

1.  Эгэтын «Дамчой Равжалин» дасан

Дамба-Дугар Бочигтоев, Арюна Лодоева           

           Гушан гурбан гулбай Яруунадаа

Гариг түбиин эрдэни – Зандан Жуу бурханаа

Гантиг ордондонь залан, бэшэрэн тахижа,

Арын дайдые боди сэдьхэлээр жэгнэгшэ

Аригуун “Дамчой Равжалинг” Эгэтын дасамнай. 

1. Үзөөнэй «Даши Тубдэнлин» дасан

Бадма Гомбожапов, Дулма Сунрапова

           Үндэр Алханаһаа Илеэ голнай эхитэй,

Үзөөнэй Шулуун-Добоор үни түбхинэнхэй

Дамжан-Чойжил идамай найдамтай харуултай

Дүрбэн дугандаа нангин бурхадаа тахинхай

Үндэр хайрын “Даши Түбдэнлин” Үзөөнэй дасамнай. 

1.  Чесанын «Гандан Чойпэллин» дасан

Дашима Согтоева, Алексей Михайлов

           Шалсаанын нара мандаха зүгтэ

Шангадай ороншуу сайхан арюун үзэгдөөд,

Зургаадайн, Эрдэниин гэгээнтэнэй намтартай,

Зулаар бүхэһэн юһэн сүмын дурасхаалтай

Заяанай “Гандан Чойпэллин” Чесанын дасамнай. 

1.  Шэбэртын«Даши Лхундублин» дасан

Данзан Бальжинимаев, Сарюна Бальжинимаева          

           Нэрьен урдаһан Хелго голой эрьедэ

Нүгэл, буянай хилэ илгуулжа айладхаад,

Ганжарбын гэгээнэй гурбан хоногой гашай

Голто зүрхэндөө сахин, гамтай хадагалһан

Гэтэлгэгшэ “Даши Лхундублин” Шэбэртын дасамнай. 

1.  Цээжэ-Бургалтайн «Дондуб Норбулин» дасан

Доржо Шагдуров, Аюна Баирова

          Мүнгэтэн толорһон һарьдагай хаяада

Маягта барилгаараа дура сэдьхэл татаад,

Сая сагта будаадын гүнзэгы номнолы

Саада захын Захаамин дайдаар дэлгэрүүлһэн

Сээжэ Бургалтайн”Дондуб Норбулин” дасамнай. 

1. Санага-Булагай «Даши Пунсолин» дасан

Доржо Шагдуров, Валентина Наханцакова

           Уран-Дүшын урлигай сууряае

Улаан дуганай сангай абяан соо шэлжүүлһэн,

Гурбан зуун багтай догшидой Цамай бүжигтэй,

Ганжуур, Данжуурай алталмал барай соглигтой

Дээдын “Даши Пунсоглин” Санага-Булагай дасамнай. 

1.  Усть-Ордагай «Түбдэн Даржалин» дасан

Баиржаб Дамбиев,  Гэрэлма Жалсанова

           Эрхүү можын зургаан дасанай нэгэн болон,

Эхинһээ Мүрэнэй гэгдэн алдаршаһан

Арбан гурбан бурхадтаа элинсэгэй ёһоор

“Ардын үбгэд” хуралаа һэргээжэ хураһан

Шэнэлһэн “Түбдэн Даржалин” Усть-Ордагай дасамнай. 

1.  Ивалгын «Даши Чойнхорлин» Хамбын Хүрээ дасан         

Бутидэй Дондог, Бэлигма Ринчинова

           Эсэгын дайн соо Зүблэлтэ засагай хууляар

Эблүүлэн шажанаа, тоброг сооһоо мүндэлһэн,

Дармаа Хамбын бэлэг -  алтан ганжар, хорлотой

Этигэлэй Хамбын Эрдэни бэеын ордонтой

Эрдэмэй түб “Даши Чойнхорлин” Ивалгын дасамнай. 

1.  Эрхүүгэй «Намжал Чойдублин» дасан

Эдуард Жагбаев, Елена Борохитова

           Шэнэ сагай һүлдөөр соо мүндэлөөд,

Шажан баталан, субаргануудаа тойруулаа

Жагарһаа бууһан хоморой тэлэг бурхадтай,

Балбада бүтээһэн Шэгэмүниин хүрэгтэй

Жабхаланта “Намжил Чойдублин” Эрхүүгэй дасамнай.

1. Улаан-Үдын Хамбын Сүмэ «Жанчуб Допанхан» дасан

Г. Гандиг, Б. Гомбожапов, Д. Согтоева,  В. Наханцакова 

Дээдэ Онгостойн хүжын анхилма оршондо

Дагшан Шамбалын эрдэни бурхады тахин,

Дуйнхорой хурал, мандал бүтээдэг эрдэмтэй,

Деважин дуган, Намгьял һургуулиин түсэбтэй

Жэнсрэг, Цамай эзэн – "Хамбын Сүмэ" дасамнай.