КИМ ЦЫДЕНОВ ТУХАЙ ТОБШОХОНООР: Өөрын онсо һонин бэшэгтэй уран зохёолшо Ким Шогдопович Цыденов Яруунын аймагай Эгэтэ нютагта юрын таряашанай бүлэдэ түрэһэн юм. 1944 оной намар Эгэтын эхин һургуулида ороо. 1948-1951 онуудаар Үльдэргын долоон классай һургуулида, саашань Нарһатын дунда һургуулида һураа. 1955 онһоо эхилээд 1960 он болотор Доржо Банзаровай нэрэмжэтэ Буряадай Гүрэнэй багшанарай институттэ һураа. Энэ институт дүүргэхэдээ түүхэ ба хэлэ бэшэгэй багша боложо гараад, Үльдэргын долоон классай һургуулиин шабинарта ном заагаа. 1961-1962 онуудаар «Яруунын үнэн», мүн Хориин «Шэнэ Үдэ» hонинуудай редакцида хүдэлөө.
Ким Цыденовай бэшэһэн шүлэгүүд, рассказууд республикын сонинуудта, «Байгалай толон», «Байгал» ба «Байкал» сэтгүүлнүүдтэ, хамтын болоод эстрадын суглуулбаринуудта толилогдодог, радиогоор, телевиденеэр дамжуулагдадаг байгаа. «Залуу уран зохёолшын рассказуудые уншаһан хүн бүхэн тэрэнэй бэшэлгын шэнжые, буряад литературада байгаагүй маягые онсолон тэмдэглэһэн юм. Илангаяа американ зохёолшо Эрнест Миллер Хемингуэй, немец бэшээшэ Эрих Мария Ремарк мэтын баруунай болон ородой зохёолшо И. А. Бунин гэхэ зэргын оюун бэлигтэнэй маягые һануулна» гэжэ Александр Жамбалдоржиев, Цэрэн-Анчик Дугар-Нимаев гэгшэд тэмдэглээ агша һэн.
Тиихэдэ уран шүлэгшэ Булат Жанчипов нүхэр тухайгаа иигэжэ бэшэһэн байдаг: «Ким Цыденов эдир наһанһаа захалжа, уран зохёолой, эрдэм ухаанай номуудые элбэгээр уншаһан,шудалһан, олон юумэ һониноор хөөрэжэ, тайлбарилжа үгэдэг, үргэн мэдэсэтэй, бэлэдхэл ехэтэй хүн байгаа. Алтан дэлхэйдэ эдлэхэ ажабайдалай эхин-бага наһаяа арюунаар дурсажа, дулааханаар түүрээхэ гээшэ оюун бодолой, сагаан һэшхэлэй хэрэг даа. Ким Цыденов эгээл тиимэ бодолтой, һэшхэлтэй, үшөө тиигээд оюун мэдэрэлэй бэлигтэй хүн байгаа. Ким Цыденов зохёолнууд соогоо түлэб хүнэй наһанай арюухан үглөөе, тэрэнэй шүүдэртэй ногоон зүлгэ хаһые эхэ байгаалиингаа энгэртэ мэшэеэн хаража, оюун бэлигэйнгээ мэдэрэлээр түрэл арадтаа түүрээжэ эхилһэн ябаал...».
Ким Цыденов һүүлэй үедэ түрэл нютаг тухайгаа томохон зохёол бэшэхэ гэжэ бэлэдхэлэй хүдэлмэри ябуулжа байтараа, түргэн үбшэндэ нэрбэгдэжэ, тэрэ хүсэлөө бэелүүлжэ үрдеэгүй. Оройдоол 34 наһандаа Ким Шогдопович Цыденов энэ дэлхэйтэй хахасаа бэлэй...
МYРЫСӨӨН ТУХАЙ: Мүрысөөндэ хамта 85 хүн хабаадаа, тэрэ тоодо 71 һурагшад.
Хүүгэдэй мүрысөө шүүхэ жюридэ Жанчипов Б. Н., Цыбенова Е. Ц., Нимбуева Л. Ш., Бадмаринчинов Н. Д., Нимаева Ц. Ж., Сампилон Л. Ж., Ивахинова Я. Ц., Дымчикова Ж. Ч., Галсанова Д. Ц., Надагурова Ц. Д., Раднаев Ш-Ж. Ц., Цыденова А. А. гэгшэд hууhан байна.
Yнгэрhэн мүрысөөнэй дүнгүүд яажа гарааб гэбэл:
1-дэхи секци «Уянгын шүрэ»
1. Шүлэг
5-8 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Балданова Сарана, 8 анги, Асагадай һургуули, «Урихан эжым шарайһаа»
2 һуури – Цыденов Баяр, 6 анги, Иисэнгын һургуули, «Нангин хүн эжы гээшэ»
3 һуури – Пригнаева Сурэна, 7 анги, Эгэтын-Адагай һургуули, «Энхэргэн минии эжы»
Урмашуулгын шан – Дамбаева Соелма, 8 анги, Нарһатын 1-дэхи һургуули, «Эхэ»
9-11 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Жамсуева Александра, Ородой-Адагай һургуули, 9 анги, «Эхэ тухай шүлэг»
2 һуури – Будажанаева Туяна, Үльдэргын һургуули, 11 анги, «Эжынгээ мэргэжэл шэлэхэб»
3 һуури – Доржиев Цыден, Үльдэгын һургуули, 9 анги, «Эрхим багша – минии эжы»
Урмашуулгын шан – Аюшиева Дулма, Хэжэнгын һургуули-интернат, 11 анги, «Уужам сэдьхэлтэй эжым»
Ехэ зоной дунда:
1 һуури – Цыренжапова Соелма Дугаровна, Үльдэгын һургуулиин биологиин багша, «Эжын гарнууд»
2 һуури – Доржиева Цыбигма Пунцыковна, Эгэтын-Адагай һургуулиин эхин һургуулиин багша,, «Наһанай зула»
3 һуури – Дымбрылова Цырендулма, Нарһата, «Хадамуудтаа зорюулнаб»
Урмашуулгын шан – Чимитова Цырен-Дулма, Үльдэргын һургуулиин ород хэлэнэй багша, «Гурбан һайхан»
2. Прозо
5-8 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Цыбикжапова Цырендулма, Эгэтын-Адагай һургуули, 7 анги, «Сэдьхэлэй оёорһоо гараһан үгэнүүд»
2 һуури – Эрдынеева Алима, Нарһатын 2-дохи һургуули, 8 анги, «Минии эжы», «Эхэ хүнэй энхэргэн һайхан зүрхэн»
3 һуури – Жалсанов Аюша, Эгэтын-Адагай һургуули, 8 анги, «Хүн болохо багаһаа»
Урмашуулгын шан – Норбоева Зандама, Нарһатын 1-дэхи һургуули, 8 анги, «Минии эхэ – минии сахюусан»
9-11 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Сангалова Жэбзэн, Асагадай һургуули, 9 анги, «Эжымни», «Урихан эжым шарайһаа»
2 һуури – Цыбикова Соёлма, Нарһатын 1-дэхи һургуули, 9 анги, «Урихан эжым шарайһаа»
3 һуури – Жамбалов Бато, Үльдэргын һургуули, 9 анги, «Эжым хөөрөөн мартагдашагүй»
Урмашуулгын шан – Цырендоржиева Аяна, 9 анги, Нарһатын 2-дохи һургуули
Ехэ зоной дунда:
1 һуури – Доржиева Цыбигма Пунцыковна, Эгэтын-Адагай һургуулиин эхин һургуулиин багша, «Гурбан ехэ тулгамнай – Эхэнэр, Эхэ, Эхэ орон»
2 һуури – Доржиева Долгор Сандаковна, Үльдэргын һургуулиин тоо бодолгын багша, «Эжынгээ урихан шарайе эльгэлэн һанан дурсанаб»
3 һуури – Дымбрылова Цырен-Дулма, Нарһата, «Эжы баабайнгаа намтар дурдаха хүсэлтэйб»
Урмашуулгын шан – Сандакова Сэсэг Намсараевна, Тулдуунай һургуулиин буряад хэлэнэй багша, «Эжы»
2-дохи секци «Уран үгын нюусанууд»
8-11ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Буянтуева Аяна, 9 анги, Ааланай һургуули, Хориин аймаг
2 һуури – Цыденжапова Бэлигма, 11 анги, Үльдэргын һургуули
3 һуури – Дымчикова Валентина, 9 анги, Эгэтын-Адагай һургуули
3 һуури – Рантарова Саша, 10 анги, Ородой-Адагай һургуули
Урмашуулгын шан – Цыбикова Соелма, 9 анги, Нарһатын 1-дэхи һургуули
3-дахи секци «Уран зураг»
5-8 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Бальжиров Дугар, Могсохоной һургуули, «Эжым гүүгээ һаагаа даа»
2 һуури – Цыренжапов Бато, Тулдуунай һургуули
3 һуури – Пригнаева Сурэна, Эгэтын-Адагай һургуули, «Любимое занятие мамы»
3 һуури – Брезовская Лида, Поперечнын һургуули, «Эжы»
Урмашуулгын шан – Нагуслаев Даба, Хэжэнгын һургуули-интернат, «Эхэ» гэжэ рассказ зурагаар харуулаа
9-11 ангинуудай hурагшадай дунда:
1 һуури – Санжижапова Сарана, Могсохоной һургуули, «Дангина»
2 һуури – Бадмаева Ханда, Могсохоной һургуули, «Гурбан үе»
Ехэ зоной дунда:
1 һуури – Цыбикжапова Светлана Цыденжаповна, Санномыскын һургуули, Хориин аймаг
2 һуури – Ламажапова Баирма Цыденешеевна, Эгэтын-Адагай һургуулиин зурагай багша
3 һуури – Зинаида Нимаева
Урмашуулгын шан – Ширапова Долгоржап Хандуевна, Үльдэргэ.
