ИИСЭНГЭ – ЭНХЭРЖЭ ТЭНЖЭЭҺЭН ТООНТОНЬ ХА ЮМ

СССР-эй арадай артист Галина Шойдагбаева дуунуудаа сахим хэбтэ оруулжа, тэрэнь энэ намарай hүүлээр шагнагшадтаа хүрэжэ ошохо байха. Тэрэ согсолбориёо «Иисэнгэм» гэжэ нэрлэнхэй.
Николай Шабаев
4843

Иисэнгэ – энхэржэ тэнжээhэн тоонтонь ха юм даа. Яруунын аймагай Иисэнгэ нютаг болбол хори-буряадай аһан хойто хилэ хизаар юм. Ерээдүй дуушанай гэр бүлэдэ сагай хүндэ хүнгэниие хэзээдэшье илгангүй, аялга дуугаа шэнхинүүлэн байдаг һэн…

Эндэхэнээл эрдэмэй бишыхан зүргэ дугысан үндыгөө, эндэhээл алдар солынгоо дардам зам руу тэрээхэн зүргэеэ шэглүүлээ. Ленинград хотын дуу хүгжэмэй ехэ hургуули дуушанай мэргэжэлээр дүүргэжэ гараад, түрэл Буряад ороноо бусажа, тиигээд лэ дууриин дуушанай хүнгэн бэшэ ажалда СССР-эй арадай артист Гомбо Цыдынжаповай нэрэмжэтэ оперо болон баледэй театрта абтажа, ажалайнь намтар эхилhэн байгаа. Юрын бэшэ, гайхалтай hонин намтар.

Тэрэниие «аялгын хатан», «суперсопрано» гэжэ нэрлэдэг. Токио хотодо үнгэрһэн мүрысөөндэ буряадай оперно театрай түрүү дуушан Чио-чио-санай дүрэ эрхим гүйсэдхэгшэ гээд элирээ бэлэй. Галина Шойдагбаевагай репертуарта дэлхэйн хүгжэмтэ классикын эрхим дээжэ ба буряадай композиторнуудай зохёоһон дуунай алтан жасада хадагалагдаһан зохёолнууд ородог. Тиимэһээ дэлхэйн суута оперно тайзангууд дээгүүр дуулаһан дуушанай тон түрүүшын диск нара хараха гэжэ, бэлэдхэлэй хүдэлмэринүүд ябажа байна. Энээндэ этигэхээр бэшэ, юундэ мүнөө хүрэтэр нэгэшье диск гараагүй байhан юм гэhэн асуудал гаража ерэнэ. Зүблэлтэ засагай үеэр СССР-эй арадай артист Галина Шойдагбаевагай хоолойнь имагтал пластинканууд дээрэл бэшэгдэжэ абтаһан, тиимэһээ дуушан өөрынгөө түрүүшын дискнүүдэй суглуулбари соо тоонто дайдынгаа солыень үргэжэ, буряадай композиторнуудай уянгата дуунуудые зэдэлүүлхэеэ шиидээ.

Буряадай оперно театр ба Зүблэлтын соёл гайхамшагта дуушантай болоһон байба. 1981 ондо үнгэрһэн Глинкын нэрэмжэтэ Бүхэсоюзна вокалистнуудай мүрысөөндэ дипломант болоод, хоёр жэлэй удаа Италида үнгэрһэн «Вердиин хоолойнууд» гэһэн Бүхэдэлхэйн XXIII мүрысөөндэ Ронкорониин шагналай лауреат гэгдэн амжалта туйлаа. Харин 1985 ондо Тулуза хотоһоо мэргэжэлтэ дуушадай мүрысөөнэй мүнгэн Гран-при абажа бусаа. Дуушад сооһоо үсөөхэниинь лэ суута Ла-Скалада мэргэжэлээ дээшэлүүлхэ золдо хүртэдэг байхал. Тиишэ Галина Шойдагбаева наһанайнгаа нүхэр, дуушан Вячеслав Бальжинимаевтай сугтаа уригдаһан юм. Мүнөө энэ диск соонь Вячеслав Бальжинимаевай гүйсэдхэһэн хэдэн дуун орохо.

Тус диск – Галина Шойдагбаевагай гүйсэдхэһэн буряадай композиторнуудай эрхим дуунуудай олон жэлдэ бүхэли суглуулбари болохыень хүлеэһэн, тэрэнэй дабтагдашагүй бэлигые сэгнэгшэдтэ зорюулһан бэлэг мүн.

Тэрэ дискынгээ хабтаhан дээрэ Галина Бадмажаповна энэ ехэ хүдэлмэри туйлажа гарахадань туhа хүргэhэн олон тоото нүхэдтөө баяр баясхалангаа мэдүүлэн, юрөөл үгэнүүдээ дэлгэнэ.

Удааншье болонгүй, энэл намартаа СССР-эй арадай дуушан Галина Шойдагбаевагай дабтагдашагүй hайхан хоолой, тэрэнэй гүйсэдхэhэн хүгжэм, дуунай аялга тэрэнэй бэлигые хүндэлдэг айл бүхэндэ зэдэлжэ байдаг болохонь ха юм даа.    

Читайте также