Новости

Буряадай мэдээжэ уран зохёолшо Даширабдан Батожабайда зорюулагдаһан хүшөө Улаан-Үдэ хотодо табигдаха гэһэн шиидхэбэри абтаба. Мэдээжэ скульптор Зандан Дугаров тус хүшөө уралан зохёожо байна.

Буряад Республикын нютаг бүхэнөөр, түб хото Улаан-Үдэдэшье Сагаан һарын найр нааданууд наяржа байна. Арад зоной үндэһэн һайндэртөө хүхихэ, сэнгэхэ һэдэбые дэмжэжэ Буряадаймнай бүхы мэргэжэлтэ соёлшод болон арадай уран бэлигтэн түхэрэен сүүдхын туршада тайзан дээрэһээ буунагүй гээ һаа хэн арсахаб?

Үшөө нэгэ ном нара хараба. Уншагты, хүндэтэ нүхэд, нээрээ һонин ном:
«Сартуул-Гэгээтын дасанай байшан барилгануудай хана хаяагаар хараасгайнууд үймэлдэнэ.
Хаданууд, зунай халуун агаарай зэрэлгээн соо, маряажа байһандал, тобойлдоно. Дууһашагүй ажабайдалай зураг. Гэнтэ хүн бүхэнэй сэдьхэл соо һэриһэн һанал бодолнууд…
Эндэл бадарша ламанарай һүүдэрнүүд ябадаг байха. Саг үе соо тѳѳришэһэн,.. хооһон агаарһаа харюу хүлеэһэн… Һүүлшын зуун жэлэй үеын ламанарай нэрэнүүд дасанай хашаада байһан боро шулуун дээрэ сагааржа харагдана…
Сансарын хүрдэ –түрэлгын зоболонгой мүнхэ тойруулга. Тиигэбэшье эндэ найдалай туяанууд гэрэлтэнэ. Дэлхэйн хамаг абяанууд, бүхы үнгэнүүд сугларанхай… Үнгэрһэн ажабайдалаа дурсаһан энеэбхилэл… Хүн энэ дэлхэй дээрэ мүнхэ бэшэ.
Сансарын хүрдэ – жаргалтай үнгэрһэн жэлнүүдэй һанал бодолнууд, ерээдүйн тулилга, зоболон. Сонхын саана шууяһан үбэлэй шуурган… Аадар бороогой шууяан… Үхибүүнэй энеэдэн… Мориной түбэрѳѳн… Гудамжын хүн зоной хашхаралдаан… Унажа байһан набшаһадай аалихан һаршаганаан…
Сансарын хүрдэ – бүмбэрсэг дэлхэйн мүнхэ байдал. Бага балшар наһандаа бидэ тэнгэридэ, одо мүшэдэй саана ажамидарал заатагүй бии гэжэ һанагша бэлэйбди…»

Буряад ороной дэбисхэр дээрэ эбтэй нэгэ бүлэ боложо һуудаг олон яһатамнай Сагаа алхажа, арадайнгаа һайндэр Сагаалганиие угтажа байна.  Нютагаймнай аха захатан – һахал сагаан үбгэжөөлнүүд, һаншаг сагаан төөдэйнэр, буурай сагаан Буряадаймнай бүхы арад түмэн! Буруунтнай булшантай, даагантнай далантай, лагшам бэе хүнгэн, амар амгалан, тайбан шэнэлхэтнай болтогой! Сагаан һараар! Сагаалганаар!
Мүнөө танай анхаралда “Лодон багшын дэбтэрһээ” гэһэн номһоо Л. Линховоинай Сагаалган тухай бэшэһыень дурадханабди.

Сагаалганай үедэ хадагаар золгохо ёһо заншалаа зүбөөр хэрэглэел!

Мүнөө үедэ Буряадтамнай тиимэ олоншье хүнүүд уран бэлигээ хүүгэдтэ зорюулжа байдаггүй, тэдэнэй тоодо Эрдэни Дугаров.

Бүхы наһаяа багшын ажалда зорюулһан, Эсэгэ ороноо хамгаалгын дайнай ветеран Лодон Линховоевич Линховоинай номынь буряад арадайнгаа урда үндэр ехэ габьяаень мүнхэлжэ, түрэһөөр 110 жэлэйнь ойдо зорюулагдаһан хүшөө боложо тобойбо.

2012 оной зун Улаан-Баатар хотодо Монгол үндэһэтэнэй дуунай ехэ наадан үнгэрхэнь. Монголой дуушадһаа гадна, Үбэр-Монголой, Буряадай, Хальмагай, Тувагай бэлигтэн тэрээндэ хабаадаха гэжэ эмхидхэгшэдынь мэдүүлнэ. Энэ хадаа хоёр жэлэй урда тээ Монголой Үндэсний олониитын телевидениин, Үбэр-Монголой “Одон” болон Буряадай “Ариг Ус” телекомпанинуудай зохёон байгуулһан “Гурбан дабаан” фестивалиин үргэлжэлэл болоно.

Буряад орондо һүүлэй жэлнүүдтэ буряад арадай хүгжэмэй зэмсэгүүдтэ, арадай дуунай хүгжэлтэдэ гол анхарал хандуулагдажа, Сагаалганай үедэ «Хуурайм наадан» гэһэн хүгжэмэй һайндэр эмхидхэгдэдэг болонхой.

Арюун тоонто нютагаа, аажам дуугаар магтан зохёохы ажалай үндэр орьел өөдэ дабшан гараһан Буряадай арадай поэт, Максим Горькиин нэрэмжэтэ Гүрэнэй шангай лауреат Николай Дамдиновай түрэһөөр 80 жэлэйнь ойдо зорюулагдаһан хэмжээ ябуулганууд ниислэл хотодомнай, түрэһэн тоонто Хурамхаан нютагта эмхидхэгдэхэ байна.