Новости

Эрдэм дүршэлэй бага хурал, баярай суглаан, уран бэлигтэнэй тоглолто – эдэ бүгэдэ мүн лэ баярай ойдо зорюулагдаhан хэмжээ ябуулгануудай гол hуури эзэлhэн байна.

Ородой хатан хаан хоёрдугаар Елизаветын зарлигаар Орос гүрэнэй дэбисхэр дээрэ Бандида хамба ламанарай тушаал хэргэмэй тогтоогдоhоор 250 жэл үнгэрбэ. Энэ ушараар үнинэй түсэблэгдэhэн хэмжээ ябуулганууд үргэн дэлисэтэйгээр үнгэрбэ.

                                                           Юртэмсын хүн түрэлтэндэ эхэ хэлэнһээ
                                                           ондоо мүнхын аршаан үгы.
                                                           Эхэ хэлээ мартабал,
                                                           мүхэлэй үүдэ нээнэ.

Буряадаймнай уран зохёолшод hүүлэй жэлнүүдтэ энэ гэжэ нэрлэхэ зүжэг бэшээгүй. Нэгэн-хоёр эндэ-тэндэ арадай театрнуудта гараhан шэнги болоод лэ… дүүрээ. Энэ ушар хараада абтан, шэнээр бэшэгдэhэн зүжэгүүдэй мүрысөөн соносхогдобо.

Буряадай Ленинэй орденто оперо болон баледэй академическэ театр 75-дахи хаhаяа нээхэ бэлэдхэл ябуулжа байнхай. Буряадаймнай сэтгүүлшэ Булад Жанчиповай Галина Шойдагбаеватай үни галабта уулзажа хэhэн хөөрэлдөөнhөө таанарайнгаа hонорто дурадханабди.

Юhэн hарын 25, 26-най үдэрнүүдтэ Улаан-Үдэ хотодо, Буряад ороной үндэhэтэнэй номой hанда ээлжээтэ, анхан бии болоhонhоо хойшо арбан юhэдэхи, Номой дугылан үнгэрхэ гэжэ бэлэдхэлэй хүдэлмэринүүд ябуулагдажа байна.

     Буряадай Уран зохёолшодой холбооной туруулэгшэ М.Р.Чойбонов түрүүтэй бүлэг зохёохы ажалтад Монгол ороной Сэлэнгэ аймагаар ябажа ерэбэ. Монголһоо буряад хэлэн дээрэ мүнөө үедэ эгээл эдэбхитэйгээр оршуулагша, уран зохёолшо Чингис Гуруев, уһан буряадаараа шүлэгүүдээ гүлгүүулдэг Дамдин-Сэрэн Доржогутабай, Хурамхаанай аймагай Могойтын мэргэжэлтэ техническэ училищиин түүхын багша Жорж Абзаев, Үндэһэтэнэй но¬мой сангай ахамад мэргэжэлтэн Рыгзема Батомункуева болон эдэ мүрнүүдэй автор делегациин бүридэлдэ ороhон байна.

Анха 2006 ондо гараһан «Буряад хэлэн» гэһэн сахим һураха бэшэг «Эхэ хэлэн» гэһэн гаршагтайгаар шэнээр гараба. Тус һураха бэшэгэй хоёрдохи, шэнэшэлһэн хубилбари нилээн «зузаан» болоо гээшэ.

33 гулбай гурбан ехэ Яруунын орон хангай Буряадайнгаа соёлшодые гурбан үдэрэй туршада аймаг дотороо угтаба. Соёлой жэлэй соносхогдоhон үедэ нүүдэл иимэ зүблөөн, хэмжээ ябуулганууд ехэ удха шанартай. Яруунынхид бэлигтэй зоноор баян байhанаа эдэ үдэрнүүдэй туршада харуулжа шадабал даа.

Субарга гээшэ гэгээрхын замай, гэгээрhэн ухаанай hүлдэ гэжэ тоологдодог юм. Субарга гэжэ үгые санскрит үгын удхаар хэлэхэдэ «орой» гэжэ оршуулагдадаг байна, тиихэдэнь бидэ шажанай барилгануудта хабаатай оройнуудые «ганжар» гэдэг гээшэ бэзэбди, алдуу болохогүй бэшэ аал даа.